Ook VVD wil duidelijkheid over mogelijke detentiekampen van de VS

De steun in het parlement voor toekomstige Nederlandse vredesmissies, zoals in Zuid-Afghanistan, dreigt snel af te brokkelen als gevolg van groeiende onvrede over de Amerikaanse behandeling van gevangengenomen terroristen.

De VVD-fractie zal de - toch al twijfelachtige - deelname van duizend Nederlandse militairen aan een nieuwe Navo-missie in Afghanistan blokkeren als de regering niet snel hom of kuit van Washington krijgt. De Amerikanen moeten helderheid verschaffen over het mogelijke bestaan van geheime detentiekampen in Oost-Europa, waar opgepakte terreurverdachten zonder vorm van proces zouden worden vastgehouden. Ook moet het Rode Kruis snel toegang krijgen tot andere VS-kampen, zoals Guantánamo Bay op Cuba. De Verenigde Staten moeten zich realiseren dat ze niet boven de wet staan, zei VVD-woordvoerder Van Baalen gisteren.

Tot nu toe onthielden alleen de linkse oppositiepartijen PvdA, GroenLinks en de SP hun steun aan sommige Nederlandse internationale missies, uit onvrede over het gedrag van Washington in de wereldwijde anti-terreuroperatie Enduring Freedom. Nu ook de VVD naleving van het internationale oorlogsrecht door de VS als 'toetssteen' zegt te willen hanteren voor Nederlandse militaire uitzendingen, dreigt het kabinet zwaar beperkt te worden bij het toekomstige uitzendingenbeleid.

Minister Bot (buitenlandse zaken) hoopt op betere afspraken met de Amerikanen. Als zij willen dat wij meedoen, is het terecht dat wij stevige eisen stellen, zei hij in de pauze van het debat dat vandaag wordt voortgezet.

Navo-secretaris generaal De Hoop Scheffer rekent al op Nederland voor het sturen van duizend militairen voor stabiliteit en wederopbouw in de zuidelijke Afghaanse provincie Uruzgan. Maar het kabinet twijfelt al wekenlang na een kritisch rapport van de militaire inlichtingendienst: het inzetgebied blijkt zeer riskant, en de wederopbouw-militairen dreigen voor de voeten te worden gelopen door andere troepen die daar op terroristen jagen.

Eerder deze week besloten de 25 ministers van buitenlandse zaken van de EU al om opheldering bij de VS te vragen. Minister Bot zei dat de Amerikanen 'geen verstoppertje' meer kunnen spelen.

Nederlandse commando's in Afghanistan en drie marineschepen op weg naar de Indische Oceaan zijn op dit moment rechtstreeks betrokken bij Enduring Freedom.