Superscherp fotograferen met darmbacteriën

Het is een vies idee, maar het kan: een trouwfoto opgebouwd uit een flinterdun laagje darmbacteriën.

Studenten van de universiteit van Texas presenteren deze nieuwigheid vandaag in Nature. Zij hebben als alternatief voor fotopapier een gevoelige plaat van bacteriën in elkaar gesleuteld. Daar kwam genetisch knutselwerk bij kijken, omdat de gebruikte bacterie - E. coli, een vertrouwde gast in ons binnenste - zelf niet lichtgevoelig is. Daarom werd de E. coli voorzien van een lichtreceptor uit een ander type bacterie.

Vervolgens werd die receptor gekoppeld aan een gen dat de bacterie er normaal toe aanzet om donker pigment te produceren. Bij belichting van de receptor stopt het gen met dat werk: een belichte bacterie kleurt daardoor licht, een niet-belichte bacterie, die wel pigment maakt, kleurt donker. Zo konden de studenten allerlei zwart-witafbeeldingen op de bacteriële plaat projecteren.

Het maken van zo'n plaat duurt even. De bacteriën groeien op een mengsel koolhydraten (agar-agar), gewonnen uit wieren, maar het kost de kolonie wel 12 tot 15 uur om in de kweekschaal uit te dijen tot een fotoplaat van enige omvang. Al die tijd werden de bacteriën met een speciale projector belicht, waarbij bacteriën in het beschenen deel van de schaal weinig of geen pigment maakten, die in het donker juist wel. Pas op het moment dat het kweekbakje vol was, werd de projector verwijderd.

Op dat moment bestond de foto uit miljarden bacteriën. Het minuscule formaat van een zo'n bacterie, één punt of pixel, staat garant voor een extreme hoge resolutie: ongeveer 15 miljoen puntjes per vierkante centimeter foto.

Het wetenschappelijke vakblad liet zijn eigen naam Nature zo 'in bacterie' schrijven. De uitvinders beloven tal van toepassingen, zoals biologische weefsels met allerhande motiefjes en kunstzinnige bacteriële lithografie.