Nieuwe opzet moet publieke omroep redden

De Raad van Bestuur van de publieke omroep en de omroepverenigingen beslissen vandaag hoe zij de dalende reclame-inkomsten gaan aanpakken. De verschillen van mening zijn groot.

Wat trekt de meeste kijkers: de huidige programmering van Nederland 1, 2 en 3, waarbij de omroepen ieder een eigen plek hebben op een van de drie netten? Of de nieuwe indeling die de Raad van Bestuur van de publieke omroep voorstelt: een net voor grote publieksprogramma's, een verdiepend net met veel nieuws en achtergronden, en een themanet?

De omroepverenigingen en de Raad van Bestuur vergaderen er vandaag over. Dat is nodig, meent de Raad van Bestuur die de nieuwe indeling ontwikkelde, want de omroep moet de inkomstendaling die wordt verwacht voor 2006 en 2007, zo snel mogelijk keren. Voor 2006 gaat het om een daling van bijna 70 miljoen, 56 miljoen door dalende reclame-inkomsten en 13 miljoen door oude bezuinigingen. Voor 2007 durft de publieke omroep nog geen voorspellingen te doen, maar dat de daling van de reclame-inkomsten doorzet, staat buiten kijf.

De tekorten in 2006 kunnen nog worden opgevangen door reserves in te zetten, maar met ingang van 2007 moet er iets drastisch veranderen om de reclame-inkomsten te verhogen, aldus de Raad van Bestuur. De raad is daarom aan het rekenen geslagen met nieuwe programmeermodellen, die laten zien dat een zenderindeling die uitgaat van de inhoud van programma's meer kijkers en dus meer reclame trekt dan de huidige indeling.

Tijdens het begrotingsdebat afgelopen maandag heeft staatssecretaris Van der Laan de raad in beide gedachten gesterkt. De dalende reclame-inkomsten zullen niet worden gecompenseerd uit de rijksbegroting, de omroepen moeten inderdaad het gat zelf dichten. Ook heeft zij laten weten, dat de kijker en de luisteraar centraal moeten staan in Hilversum, niet de omroepverenigingen. Daarmee sprak zij impliciet steun uit voor het plan van de Raad van Bestuur.

Veel omroepverenigingen zijn niet blij met die steun, want zij vinden de voorgestelde programmering niets. En dus zijn zij de afgelopen dagen druk bezig geweest hun stellingen te betrekken. KRO-directeur Verlind schrijft op zijn weblog, dat het succes van de huidige programmering - publieksprogramma's afgewisseld met verdiepende programma's - ertoe leidt, dat veel mensen naar informatieve programma's kijken, wat precies het doel van de publieke omroep is. Directielid Ad de Boer van de EO zegt dat het juist de herkenbare sfeer van een net is die kijkers trekt, en dat KRO, EO en NCRV op Nederland 1 de kijker zo'n sfeer bezorgen. BNN, met Nederland 2 als thuisnet, ziet daarentegen wel wat in het plan.

Veel stof voor discussie dus vandaag, met een ongewisse uitkomst. Saillant detail is dat het de eerste keer is dat de omroepvoorzitters en de Raad van Bestuur in een nieuwe krachtsverhouding tegenover elkaar staan. Sinds 1 september hebben de omroepvoorzitters slechts een adviserende stem en is de Raad van Bestuur de baas. Bij grote onenigheid moet de nieuw gevormde Raad van Toezicht bemiddelen. Maar die wordt pas op 1 januari benoemd.