Gevaar geïnfecteerde trekvogels is een theoretisch verhaal

Het gevreesde Aziatische griepvirus staat aan de poort van Europa. Allekippen naar binnen, beveelt minister Veerman. Maar hoe terecht is dat?

Het is een veterinair probleem, zegt Ab Osterhaus, de Rotterdamsehoogleraar virologie. Eigenlijk zelfs een financieel probleem. We kunnenextra maatregelen nemen om een onbekend risico uit te sluiten. De vraag is:wegen de kosten daarvan op tegen de kosten van grootschalige ruimingen?

Dat onbekende risico is tot de Oeral genaderd. Russische autoriteitenmaakten gisteren bekend dat in de omgeving van de stad Tsjeljabinsk in hetafgelopen etmaal vijfhonderd trekvogels waren bezweken aan het griepvirusH5N1 dat al een paar jaar in Zuidoost-Azië huishoudt. De kans bestaat datandere, besmette trekvogels het virus naar deze contreien verslepen.

Maar ik ken helemaal geen trekvogels die van daar hierheenvliegen, zegt Theunis Piersma, hoogleraar gedragsbiologie aan deRijksuniversiteit Groningen. Vogels uit Kazachstan trekken naarZuidoost-Azië of Afrika. Wat hier langskomt, is uit veel noordelijkerstreken vertrokken, uit arctisch Siberië.

Bovendien, zegt Piersma, moet het beestje de ziekte in zich hebbenaan zijn poten overleeft het virus de reis niet. En dan is het devraag of zon zieke vogel het einddoel wel haalt. Op verzoek vanOsterhaus heeft Piersma wel trekvogels die Nederland aandoen gemonitord,maar tot nu toe heeft hij bij geen enkele grutto, kemphaan of gans degevreesde virusvariant aangetroffen.

Het is ook een theoretisch risico, erkent Osterhaus. Het isvermoedelijk klein maar eigenlijk weten we het niet. Het is volgens deviroloog niet ondenkbaar dat het virus via een aantal tussenstops, vantrekvogel op trekvogel, Nederland bereikt. Bijvoorbeeld opfoerageerplekken. Bovendien is heel incidenteel wel eens een eend uitKazachstan naar Nederland gevlogen.

Het feit dat Piersma geen virus heeft gevonden, is voor Osterhaus geenbewijs dat het hier niet is. Het is een theoretisch verhaal, maar hetis wel een extra risico dat we moeten afwegen.

Elk jaar namelijk doen met griep besmette vogels Nederland aan en is ereen kans dat het overspringt op het pluimvee. Osterhaus: Maar dan gaathet altijd om laagpathogene, niet zo ziekmakende varianten. Om een epidemieonder de kippen te veroorzaken, zoals in 2003 is gebeurd, moet dat virusdan nog muteren naar een hoogpathogene variant. Het H5N1-virus is alhoogpathogeen, dus die laatste stap hoeft het niet meer te zetten.