'Ik maak geen kunst, ik ontwerp discussies', zegt de 26-jarige Katinka van Bruggen, oftewel Tinkebell. Ze onderzoekt de grens tussen consumptiedier en huisdier en is nu bezig met haar nieuwste project: legale kinderporno. Haar werk levert dagelijks tientallen hatemails op, wereldwijd verstuurd. ,,Mensen liggen eerder wakker van de dood van een kat, dan van het misbruik van duizenden jonge meisjes.“
Katinka gaf dit jaar een workshop 'hoe maak ik een radiobestuurbare cavia' bij het VPRO-programma Schepperdeschep. ,,Helaas werd het om halfnegen 's ochtends uitgezonden, op 1 januari. Dus niemand heeft gekeken.'' In haar werkkamer laat ze een andere cavia zien, een geprepareerd pluizig diertje met glimmende kralen als oogjes. De pootjes bewegen heen en weer en de kop schudt als het diertje zingt 'Hello how are you?. Uit zijn lijf komt een elektrisch draad dat met een apparaatje is verbonden, zodat je 'm aan en uit kunt zetten.
Het is niet het enige project dat de woede van veel dierenliefhebbers opriep. Enkele jaren geleden besloot Katinka van Bruggen, die toen als studente ingeschreven stond bij het Sandberg Instituut in Amsterdam, haar ,,depressieve'' kat eigenhandig te doden en van de vacht een tas te maken. ,,Normaal gesproken brengen mensen hun ziek dier naar de dierenarts voor een spuitje, maar mijn kat vond het afschuwelijk om naar de arts te gaan. Het was vreselijk om te doen, maar voor mijn gevoel heb ik het heel netjes gedaan.'' En waarom dan de tas? ,,De kat wilde altijd het liefst bij me zijn. Als handtas kon dat. Pinkeltje heeft als kat een heel goed leven gehad en van het villen heeft het dier niets gevoeld. Ik verbaas me er dan ook over hoe hypocriet mensen op de dood van een kat reageren, terwijl ze helemaal niet willen weten van welk dier hun biefstuk voor vanavond afkomstig is. Mijn kat heeft een mooier leven gehad dan welke slachtkoe ook.''
Er zijn inmiddels zeventien internet-communities tégen haar opgericht en eentje voor op het netwerk van Orkut. Voor de zekerheid houdt ze de gordijnen van haar woning dicht. Vanuit Brazilië ontving ze binnen drie dagen tijd méér dan 90 000 hatemails nadat haar project bekend werd gemaakt op internet. ,,Ik noem mezelf ontwerper van discussies. En die discussies gaan nooit over dingen die we leuk vinden. Het irriteert me dat mensen niet zelf meer nadenken en ik maak me er ook schuldig aan. Ik wil niet weten hoe de koe geslacht wordt als ik haar stukje vlees op mijn bord krijg. Maar ik vind wel dat als je een levend wezen iets aandoet, dat je dan wel moet weten wát. Je moet je verantwoordelijkheid nemen.''
Ze vilde haar kat en de foto's daarvan plaatste ze op internet. Inmiddels heeft ook de Dierenbescherming voor haar ideeën gewaarschuwd, omdat 'de eigenwaarde van (dode) dieren gerespecteerd moet worden'. ,,Terwijl ik gewoon heel erg vóór dierenbescherming ben'', verzucht ze. ,,Neem die radiobestuurbare cavia als voorbeeld. Ouders kopen zo gemakkelijk een cavia of konijn voor hun 3-jarig zoontje of dochtertje, terwijl die niet in staat zijn het dier goed te verzorgen. Kinderen zien huisdieren als speelgoed. En dat heb ik letterlijk genomen.''
In haar atelier hangen verschillende kattenvellen aan het plafond en de bovenste planken van de boekenkast slapen vier katten opgekruld en rustig tussen een aantal geprepareerde exemplaren. ,,Nee, die heb ik niet dood gemaakt. Die zijn van ouderdom gestorven of doodgereden.''
Aan de keukentafel zegt ze dat ze de vraag 'hoe ver mag je gaan in de kunst' onzin is, ook al zijn er stapels bedreigingen bij haar binnengekomen. ,,Je moet rekening houden met de reactie van publiek, want dat is deel van het werk. Ik vind alleen dat je niet iets niet moet maken omdat iemand anders vindt dat het niet kan. Ik wil zelf iets bewerkstelligen bij het publiek. Ik zie iets waar ik me zorgen om maak, vervolgens kom ik met een ontwerp en dat moet mensen aan het nadenken zetten. Daarom vond ik die cartoon-rel ook zo vreselijk. Stel dat ik iets zou willen maken over moslims of de islam, dan weet ik niet of ik dat nog zou durven. En juist dat vind ik zo erg.''
,,Wat mijn eigen werk betreft, denk ik dat mensen bang zijn dat anderen mijn voorbeeld volgen. Maar ik geloof niet dat iemand van zijn kat een tas gaat maken. En wat dan nog? In China is dat heel normaal, het is niet dat je het dier dan slechter of beter behandelt dan de bio-industrie. Ik vind dat ik aanzet tot een nuttige discussie.''
Ze houdt zich echter niet alleen met dieren bezig. Momenteel werkt ze aan het 'Almost 18+ project'. Op internet kwam ze pornomodellen tegen van 18 jaar die uitgedost waren als tienermeisjes van 14 en 15 jaar. ,,Ze werden in elkaar geslagen en daarna voor seks gebruikt. De suggestie wordt gewekt dat het om kinderporno gaat. Die sites krijgen duizenden bezoekers per dag en toch hoor je niemand hierover!“ Ze verwacht dan ook niet dat misbruik van veel jonge meisjes dezelfde woedende reacties zal oproepen als de dood van haar kat. ,,Ik vind het afschuwelijk als ik me realiseer dat veel vaders zulke sites bezoeken, mannen die dochters hebben van dezelfde leeftijd.'' Ze heeft enkele afdrukken van de scènes gemaakt en die versiert met geborduurde bloemetjes. ,,Ik verbloem het leed als het ware.''
De filmpjes van de mishandelingen zijn tegen betaling ook te downloaden. ,,Dat heb ik niet gedaan. Ik hoef dat niet te zien.'' Toch een grens bereikt? ,,Het is zelfbescherming. Doorgaans geldt: als je het niet ziet, dan is het er niet en hoef je er niet over na te denken. Ik vind wel dat je na moet denken over wát je ziet. Ik heb genoeg aan deze foto's.''
© - Alle rechten voorbehouden.
Lees de gebruiksvoorwaarden.