Grootste wijziging Duitse Grondwet sinds 1949

De ’moeder van alle hervormingen’ is erdoor. Zo noemen de Duitse media de wijziging van het federaal systeem die door de Bondsdag is aangenomen.

Met 429 stemmen voor, 162 tegen en drie onthoudingen keurde de Bondsdag gisteren een cruciale wijziging van de Grondwet goed. De centrale regering kan voortaan beslissen over zaken als hoger onderwijs, kernenergie en terreurbestrijding. Tot nu toe waren het de deelstaten die hierin een beslissende stem hadden. Als de Bondsraad (de Duitse eerste kamer) volgende week akkoord gaat, mogen deelstaten voortaan alleen nog hun veto uitspreken over 40 procent van de wetsvoorstellen; dat was 60 procent. In ruil voor het verlies aan invloed krijgen ze meer zeggenschap over het lager en middelbaar onderwijs, het gevangenisbeleid en sluittijden van winkels. Ook krijgt Berlijn officiële status als de Duitse hoofdstad.

Met deze cruciale wijzigingen van de grondwet, die van kracht worden in 2007, komt een einde aan een discussie die al decennia lang duurt. Bij de oprichting van de bondsrepubliek in 1949 kregen de deelstaten veel macht, beducht als men was voor de uitwassen van een centralistische staat. De Bondsraad, waarin de deelstaten zijn vertegenwoordigd, had een ruim vetorecht. Hierdoor liep nieuwe wetgeving ernstige vertraging op, aldus voorstanders van de huidige wetgeving. Die voorstanders zijn vooral binnen de regerende christen-democratische CDU en sociaal-democratische SPD te vinden, die vaart willen zetten achter hun beleid. Bondskanselier Angela Merkel is dan ook in haar nopjes met de uitslag van de stemming. Haar kabinet kan binnenkort in hoger tempo werken aan ingrijpende hervormingen op gevoelige terreinen, zoals de gezondheidszorg.