Vooraf aandacht voor noden in de wereld

De internationale verantwoordelijkheid van Nederland kreeg een prominente plek aan het begin van de troonrede.

Alvorens de koningin in de Ridderzaal het economische ’zoet’ uitpakte, liet het kabinet haar stilstaan bij de noden elders op de wereld.

Door die openingszinnen over zware buitenlandse militaire missies zette het kabinet even de schijnwerpers op de oorlog in Afghanistan, ver van de feestbegroting aan het Binnenhof. „Als sterk, welvarend en vrij land hebben wij een belangrijke internationale verantwoordelijkheid. Conflicten en noden in de wereld vergen een actieve opstelling van Nederland”, staat er in de troonrede.

Het werd uitgesproken op de dag dat er een nieuwe gewonde viel bij de troepen in Uruzgan. In de aanloop naar 2007, als totaal 5100 militairen zijn gestationeerd in Afghanistan, Bosnië en bij kleinere missies. Nog eens 1300 soldaten staan op afroep klaar voor snelle reactiemachten van Navo en EU. Defensie waarschuwt in de prinsjesdag-stukken dat de inzet van de krijgsmacht nu wel aan de limiet zit: verzoeken om nieuwe troepenzendingen worden de komende tijd afgehouden.

De noodzakelijke inzet van soldaten en ontwikkelingswerkers bepaalt ook de toon in de begroting van Buitenlandse Zaken. Daar valt te lezen: „De Sirenenzang van hen die ons land oproepen zich terug te trekken achter de dijken, met de luiken dicht, moet dus worden genegeerd.” Waarschijnlijk bedoeld als waarschuwing aan tegenstanders van de Uruzgan-missie, critici van de internationale strijd tegen terrorisme en sceptici die Europese samenwerking niet zien zitten.

Minister Bot van buitenlandse zaken houdt de samenwerking met de Amerikanen hoog, ook als hij kort verwijst naar de recente ruzies met de VS over de geheime CIA-cellen. Er zijn meningsverschillen, maar we blijven hechte bondgenoten, luidt de boodschap.

In de plannen van minister Kamp (defensie) staan geen belangrijke koerswijzigingen of nieuwe grote wapenaankopen. Zijn belangrijkste doel voor 2007 is snellere inzetbaarheid van de krijgsmacht. Dat vergt een paar extra vrachtvliegtuigen, die soms samen met de Navo-partners worden gekocht en transportschepen voor de marine, maar vooral meer personeel om met die spullen te vliegen en te varen. Het plan voor de (niet-nucleaire) kruisraketten op marinefregatten staat nog overeind.

De blik over de Hollandse dijken, die het kabinet wenst, lukt maar moeizaam als er richting Brussel wordt geloerd. Uit de gisteren gepresenteerde nieuwste Europa-barometers blijken de Nederlanders nog altijd lauw over intensievere EU- samenwerking en nieuwe uitbreiding van de Unie. Kiezers van CDA, D66 en GroenLinks zijn positiever.