’Geen Chinese geëxecuteerden gebruikt’

De omstreden expositie ’Bodies, the exhibition’ biedt een onverholen blik op de opgezette lichamen van 22 personen.

Onder de getoonde mensen bevinden zich een mollige vrouw, een atleet en een dirigent. Daarnaast zijn er 260 losse rariteiten te zien, zoals aan elkaar gegroeide embryo’s en mannelijke genitalia.

In de Verenigde Staten en Londen heeft de tentoonstelling veel commotie veroorzaakt. Niet alleen vanwege de inhoud, maar ook omdat er werd getwijfeld aan de herkomst van de lichamen. De organisator, Premier Exhibitions, heeft alle doden gekocht bij een Chinese universiteit. Het zouden lichamen zijn van ongeïdentificeerde personen, maar mensenrechtenorganisaties vrezen dat er ook geëxecuteerden bijzitten.

Die vrees werd al eerder geuit bij de vergelijkbare lijkenshow ’Körperwelten’, waarmee de Duitse patholoog-kunstenaar Gunther von Hagens enkele jaren geleden over de wereld reisde. Net als Von Hagens destijds, ontkent ook de huidige organisatie alle beschuldigingen. Ze beschikt niet over documenten die de herkomst van de lichamen aantonen, maar zou die papieren bij de aankoop wel hebben ingezien.

Groot-Brittannië heeft na deze tentoonstelling de wet aangescherpt. Organisatoren van dit soort evenementen moeten er sinds kort bewijzen dat de opgestelde personen toestemming hebben verleend om postuum te kijk te worden gezet. Nederland kent zulke regels niet; de expositie is hier dus legaal.

De Beurs van Berlage beschikt over een verklaring van het Chinese ministerie van volksgezondheid en van de betrokken universiteit waarin staat dat de lichamen niet van gevangenen afkomstig zijn. De directie vindt de expositie daarom verantwoord, ook omdat de educatieve waarde zwaarder zou tellen dan de twijfel over de lichamen. Die educatieve waarde zit onder meer in de rokerslongen en de gevolgen van vetzucht die te zien zijn.

Alle getoonde lichamen zijn geprepareerd volgens de methode van de plastinatie, uitgevonden door genoemde Von Hagens. Hierbij wordt het lichaamsvocht via een aantal tussenstappen vervangen door een vloeibare kunststof, die na toevoeging van een katalysator uithardt.