Sla niet geschikt voor man met jonge vrouw

amsterdam – Eters van groenten en fruit zijn een kort leven beschoren. Want deze producten zijn slecht voor de spijsvertering en geven weinig voedsel, vond men in de 17de eeuw. Toch werden groenten wel gegeten, met name aan het begin van een maaltijd om de laxerende werking ervan.

Dat staat in het 17e-eeuwse kookboek ’De verstandige kok, de rijke keuken van de Gouden Eeuw’, dat vanaf 20 juni te koop is. Marleen Willebrands, diëtiste en neerlandica, hertaalde het enige gedrukte Nederlandse kookboek uit de Gouden Eeuw. Het bevat als eerste Nederlandse kookboek veel groentenrecepten, met name voor fijne groenten. Dat weerspiegelt, aldus Willebrands, de opkomst van de tuinbouw. Het gebruik van rauwe sla noemt ze zelfs ’revolutionair’.

Veel is er sindsdien niet veranderd. Zo bevat een salade volgens De verstandige kok veel geurig ’toekruid’ zoals tuinkers, waterkers, kattekruid, postelein, raketkruid (rucola) en dragon ’om haer couwe te verwarmen’. Daaroverheen gaat een verwarmd sausje van boter die met azijn is geweld ’om haar rauwheid wat te breken’. Of olijfolie. Volgens de auteur waarschijnlijk een gevolg van de Spaanse overheersing.

Sla stond bekend om zijn slaapverwekkend en lustverdrijvend effect. Volgens de 17de eeuwse arts Van Beverwijck is het daarom meer geschikt voor ’papen ende monicken’ dan voor mannen die jonge vrouwen hebben.