Oude sigarettenfabriek leeft weer

Wat ooit een sigarettenfabriek was, is nu het domein van creatieve geesten. Tientallen innovatieve bedrijfjes hebben de voormalige Caballero-fabriek in Den Haag overgenomen.

Modern. Ruimtelijk. Licht. Woorden die slaan op de rigoureus vernieuwde Caballero-fabriek in Den Haag. Het pand stond tien jaar leeg, maar heeft sinds twee maanden nieuwe bewoners: architecten, grafisch ontwerpers en ICT’ers.

De voormalige fabriek, goed verstopt op bedrijventerrein de Binckhorst, verloor in 1995 haar functie toen British American Tobacco (BAT) de productie van sigaretten verhuisde naar Zevenaar. De gemeente kocht de fabriek in 2001 aan. Onder meer geïnspireerd door het succes van de Rotterdamse Van Nelle-fabriek, wenste de gemeente een ’sociaal gebouw’, voor bedrijven op het gebied van ’ICT, media en cultuur’.

Een heuse ballotagecommissie moest de pluriformiteit van de nieuwe huurders bewaken. Geert Cantrijn van Boom, een ontwerpbureau voor verpakkingen, tekende vorig jaar als een van de eersten. „Het was een groot risico. Op papier zag het er fantastisch uit. Maar wat als de helft van het pand onverhuurd blijft? Dan ben je mooi de klos.”

Die vrees was ongegrond. Alle kantoorruimten zijn inmiddels bezet. De andere helft van het gebouw bestaat uit openbare ruimten, met hangende vergaderkamers, designinterieur en stoelen in de vorm van schommels. Aan het plafond hangen beamers tussen oude fabrieksbuizen. De grote centrale hal, waar in de jaren ’50 nog rookwaren werden gerold, vormt nu de kantine.

De huurders prijzen de gedurfde inrichting. „Als de markt overspannen is, moet je als projectontwikkelaar onderscheidend zijn. Anders blijft het leeg”, zegt Cantrijn, ook woordvoerder van de huurdersvereniging. „Ik heb nooit veel vertrouwen in de gemeente gehad, maar dit hebben ze uitstekend gedaan.”

De gemeente gaat nog twee hallen ombouwen tot moderne, industriële kantoorpanden. Er komt een jachthaven en een grand-café. De gemeente kan zo ambitieus zijn dankzij een forse EU-subsidie. Van de tien miljoen euro die het plan kost, betaalt Den Haag er vier.

„Je ziet de bedrijfjes in toenemende mate samenwerken”, zegt wethouder Pieter van Woensel. „Precies zoals we het destijds bedoeld hebben. De transparantie nodigt daartoe uit.” De open structuur heeft zijn keerzijde. Cantrijn: „Klanten verlangen van ons enige discretie. Dat is soms lastig met die glazen wanden en deuren. Maar dat is het enige nadeel dat ik kan noemen.”