Het laatste woord is nog niet gezegd

Nu het gisteren gepresenteerde onderzoek Ernst Louwes definitief aanwijst als moordenaar van weduwe Wittenberg, is voor justitie de Deventer moordzaak afgedaan. Maar dat valt nog te bezien.

Voor de top van het OM – het college van procureurs generaal – moet de uitslag van het oriënterend onderzoek naar de moord in 1999 een opluchting zijn. Na het debacle in de Schiedammer Parkmoord, waar een man ter onrechte in de gevangenis zat, was de vrees gegrond dat ook de Deventer moordzaak een dwaling zou kunnen zijn.

Van meet af aan was er twijfel of Louwes uit hebzucht zijn cliënte door wurging en messteken had gedood. De rechtbank in Zwolle sprak hem vrij. In hoger beroep veroordeelde het hof in Arnhem hem tot twaalf jaar. Met als hoofdbewijs een mes. Later bleek dat dit onmogelijk het moordwapen kon zijn. Louwes vocht het arrest aan bij de Hoge Raad, die de zaak liet overdoen door het Hof in Den Bosch. Het OM gaf toe dat het mes terzijde geschoven moest worden, maar kwam met nieuw belastend materiaal: op de blouse van de weduwe was een bloedvlekje met zijn DNA ontdekt. Louwes kreeg weer twaalf jaar.

De zaak heeft vanaf het begin een groeiend aantal burgers zo geboeid dat ze bereid waren eigen onderzoek te doen. Eerst de schriftkundigen E. en W. Waisvisz. Daarna een stoet journalisten en wetenschappers. Opiniepeiler Maurice de Hond wist de baas van het OM, Harm Brouwer, te overtuigen dat de zaak een typische eerste test was na de Schiedammer Parkmoord. Brouwer gelaste een oriënterend onderzoek.

Nu ligt daar het rapport. Het opzienbarendste resultaat betreft het DNA-onderzoek. Een Brits laboratorium heeft meer sporen van Louwes op de blouse gevonden (zie kader). Wellicht nog belangrijker: er zijn geen sporen van een derde persoon gevonden. Ook niet van de klusjesman van de weduwe, die De Hond aanwees als de dader. De klusjesman zou boos geweest zijn op Wittenberg, omdat zij hem voor een deel uit haar testament had geschrapt. Daarvan is niets gebleken, staat in het rapport. Zijn alibi klopt. De briefjes die bij wijze van dwaalspoor in de tuin van de weduwe waren gelegd, zijn vrijwel zeker niet van de vriendin van de klusjesman.

Wat nu? Louwes ontkent. Zijn advocaat G. J. Knoops heeft aangekondigd opnieuw naar de Hoge Raad te gaan. Hij heeft nieuwe informatie van een Brits forensisch onderzoeksbureau: de gevonden DNA-sporen kunnen wel dadersporen zijn, maar ook ’gewone’ contactsporen.

De Hond deed gisteren een dramatische oproep aan de Tweede Kamer de zaak over te nemen. Het OM, zegt hij, heeft niet alle getuigen die hij heeft aangedragen gehoord. Daarmee lijkt de Deventer moordzaak – na vier rechterlijke vonnissen en 600 pagina’s tellend onderzoeksrapport – nog niet gesloten.