’Tsjetsjenië’ wil fijnere naam

Bij het horen van de naam ’Tsjetsjenië’ lopen de meeste mensen de rillingen over de rug. Daarom wil de president van deze Russische republiek een naamsverandering.

President Aloe Alchanov zei het niet hardop, maar de meeste mensen zullen Tsjetsjenië associëren met oorlog, ellende, onderdrukking, terrorisme en aanslagen. Al ruim twaalf jaar woedt er in dit deel van Zuid-Rusland, met onderbrekingen, een oorlog tussen het Russische leger en Tsjetsjeense opstandelingen.

Volgens sommige taalkundigen is de Russische benaming ’Tsjetsjenië’ ontleend aan een dorpje, waar het leger van de Russische tsaar halverwege de 19de eeuw voor het eerst op dit bergvolk stuitte.

Tsjetsjenen noemen zichzelf Nokhchiin in hun eigen taal – met ongeveer een miljoen sprekers de grootste taal in de Noord-Kaukasus. President Alchanov noemde Nokhchiin daarom een ’legitiem alternatief’. Samen met de aan hen verwante Ingoesjen worden Tsjetsjenen ook wel Vainakh genoemd. Sinds de korte periode van onafhankelijkheid in 1991 introduceerden de Tsjetsjeense separatisten nog een derde benaming: Itsjkeria.

Al eerder deed het Tsjetsjeense parlement een voorstel om de naam van de hoofdstad Grozni (dat ’verschrikkelijk’ in het Russisch betekent) te veranderen in Achmad-Kala, Stad van Achmad. Dit ter nagedachtenis aan de in 2004 vermoorde Tsjetsjeense president Achmad Kadirov. Maar president Poetin en Kadirovs zoon Ramzan (nu Tsjetsjeens premier) vonden het geen goed idee.

Nog dagelijks vinden in Tsjetsjenië aanslagen en schietpartijen plaats, al wordt er zelden meer openlijk oorlog gevoerd. Militanten uit Tsjetsjenië zijn steeds vaker actief in naburige republieken als Ingoesjetië en Dagestan. Moskou is gestopt met het publiceren van het officiële dodental, maar volgens organisaties als Amnesty International zijn er in de twee Tsjetsjeense oorlogen (1994-1996 en 1999-nu) ruim 25.000 Russen gesneuveld. Ter vergelijking: bij de bezetting van Afghanistan in de jaren tachtig sneuvelden 13.000 Russische militairen. Het aantal Tsjetsjeense doden zou in de tienduizenden lopen.