Nijboer krijgt toernooizege niet cadeau

Friso Nijboer heeft deze zomer zijn tweede toernooizege te pakken. In Dieren werd hij voor de tweede maal open kampioen van Nederland. Hij behaalde 7,5 uit 9 en bleef buiten bereik van de concurrentie. Tweede werd de Israëliër Alon Greenfeld, die als enige op 7 punten uitkwam. De overwinning van de Amsterdamse grootmeester ging niet zonder slag of stoot, want het deelnemersveld was dankzij de inbreng van de gemeente Rheden en een paar andere subsponsors niet gering. Topfavoriet was de kersverse Nederlandse kampioen Sergej Tiviakov die het als titelverdediger in Dieren niet kon bolwerken. Nijboer begon voortvarend met 5 uit 5 waarna het cruciale duel met Tiviakov, die op dat moment twee halfjes had moeten toegeven, op het programma stond. De voormalige Rus speelde een voorbeeldige partij. Hij won een pion en later nog een. In de uitvluggerfase ontstond de volgende stelling:

Tiviakov - Nijboer (zie diagram 1)

Wit, die huizenhoog gewonnen staat, had nog tweeënhalve minuut, zwart een minuutje minder. Zwart heeft zojuist met 97. ... Da4+ schaakgegeven. Hier kwam Tiviakov op het onzalige idee om 98. Df4+ te spelen. Dat is een onreglementaire zet en wedstrijdleider Homs greep correct in door Tiviakov een tijdstraf van twee minuten te geven. Vervolgens deed de Groninger 98. Kd8 waarop Nijboer protesteerde. Omdat wit de dame had aangeraakt moest hij nu met de dame spelen hetgeen gelijkstond met het weggeven ervan. Na wat geharrewar, liep Tiviakov boos de zaal uit. Wellicht vergat hij hierbij dat hij een maand eerder, tijdens het NK, tegen dezelfde tegenstander aan de goede kant van het punt zat, toen deze remise claimde in een remisestelling. De claim werd afgewezen en Nijboer verloor op tijd.

Met deze onverwachte meevaller zat Nijboer op rozen en hij speelde vervolgens drie remises om de titel veilig te stellen. In de schaduw van dit gebeuren ontspon zich ook een andere strijd namelijk wie (behalve Tiviakov of Nijboer) de hoogste Nederlander zou worden. Die krijgt namelijk het recht om rechtstreeks aan het (gesloten) Kampioenschap van Nederland van volgend jaar deel te nemen. Naast Sipke Ernst lag ook de verrassend goed spelende meester Willy Hendriks uitstekend in de race. Uiteindelijk finishte hij op 6,5 punt, waarmee hij en passant ook zijn eerste grootmeesternorm scoorde. Het wachten begon toen of Ernst, die in de laatste ronde nog Nijboer aan de tand voelde, en/of Erik van den Doel hem zouden bedreigen. Bij Ernst werd het remise en Van den Doel rolde de ongelukkige Tiviakov zomaar op. Daardoor eindigden de drie kemphanen gelijk waardoor zij later dit jaar in een driekamp mogen uitmaken wie de NK-plaats voor zich opeist. Vermeldenswaard is verder dat de 17-jarige Robin Swinkels op overtuigende wijze een IM-norm scoorde. Hij bleef ondanks een aantal problematische stellingen ongeslagen, waarbij hij sterke grootmeesters als Tiviakov, Van den Doel, Ikonnikov en Erenburg op remise hield.

Dat de jeugd de toekomst heeft bewees ook een generatiegenoot van Swinkels want in het Curaçao Open dat vrijwel gelijktijdig plaatsvond, voldeed ook Robert Ris aan de IM-norm. Voor Ris is het al zijn derde. Als zijn rating boven 2400 komt, mag hij de titel aanvragen.

Enkele fragmenten uit Dieren:

Nijboer - Erenburg (zie diagram 2)

42. Pc6! Ld6 Hardnekkiger lijkt mij 42. ... g5.

43. Pd8+ Ke7 44. Pb7 Lh2 45. Txg6 Lg1 46. Pd6! Het paard springt vrolijk rond.

46. ... h5 47. Pf5+ Kf7 48. Tg5 a5 49. g3! Hiermee wordt de loper op g1 op non-actief gezet.

49. ... a4 50. Txh5 a3 51. Th6 Tb2 52. Ta6 a2 53. h5 Lf2 54. h6 Le1 55. Pd6+ Kg8 56. Pe4 Zo domineert het paard de loper waarna de strijd gestreden is. Erenburg gaf op zet 69 op (1-0).

Van den Doel - Tiviakov (zie diagram 3)

27. ... Td8? De stelling is al zeer problematisch voor zwart, maar na deze zet gaat het linea recta mis.

28. Pxb7! Td7 Ook na 28. ... Dd7 29. Da5 Tb8 30. Pc5 Dg4 31. d7! beslist de vrijpion.

29. g4 De6 30. Pc5 (1-0)

Li - W. Hendriks (zie diagram 4)

20. ... Db6+ 21. Kh1? Alleen met 21. Tcf2 kan wit nog vechten.

21. ... Dd4 Niet gek, maar nog beter was waarschijnlijk 21. ... Te3! met de dreiging ... Th3.

22. Dd2 De3! 23. Le2 Na 23. Dxa5 Dxd3 24. Tfc1 beslist 24. ... Dh3.

23. ... Dxd2 24. Txd2 Tae5 25. Lg4 d5 En zwart won (0-1).

Diagram 1

Diagram 2

Diagram 3

Diagram 4