Durft de overheid jongeren nog aan te spreken op hun gedrag, en hoe dan?

Sinds Pim Fortuyn zijn we eraan gewend van ons hart geen moordkuil te maken. Het verbaasde me daarom niet echt dat inmiddels tien procent van de bevolking zich openlijk racist noemt. Wat me wel verbaast is dat de overheid probleemjongeren nog altijd omfloerst tegemoet treedt. Behalve als het om Marokkaanse jongeren gaat.

Ja, onlangs wilde de voorzitter van de taskforce jeugdwerkloosheid, notoir onwillige jongeren onderbrengen in ’drilkazernes’. Maar daar bleef het bij. Intussen grossierde de overheid in de lachlust en de irritatie wekkende maatregelen. Tenminste, zo verging het mij, toen ik kennisnam van peperdure campagnes, zoals ’veilig ballen’ en ’watvooreikelbenjij.nl’. En ik vervolgens ook nog in de krant las dat jeugdige verkeersmaniakken een alleraardigste cursus aangeboden krijgen: hoe te slippen, door de berm te rijden en een noodstop te maken. Met als vermoedelijk resultaat dat ze daarna nog onbesuisder tekeergaan.

Het achterliggende idee lijkt: laten we het vooral leuk houden en de jongeren in hun eigen taal proberen zo vriendelijk mogelijk te overreden. Een rechttoe rechtaan campagne ’veilig vrijen’ was daarom geen optie. Het werd ’veilig ballen’, want de jeugd noemt ’het’ tegenwoordig ’ballen’. Om dezelfde redenen meende minister Donner de jeugd nog het beste voor criminele neigingen te behoeden met de campagne ‘watvooreikelbenjij.nl’.

Toegegeven, deze MSN-site pakte dankzij de anticampagne ’wat vooreikelszijnjullie.nl’ van de SP uit als een daverend succes. Op zijn podcast maakte de minister deze week in zijn onnavolgbare spreektrant bekend dat meer dan een miljoen jongeren de site hebben bezocht. Dat is niet gering. Desondanks heb ik mijn twijfels over het resultaat. Jongeren hoef je echt niet aan het verstand te brengen dat ze geen oude dametjes moeten lastigvallen, geen bushokjes mogen slopen, of spullen van elkaar jatten. Het invullen van een daarop betrekking hebbende enquête slaat daarom nergens op. Het is flauwekul, voer voor eikels.

In zekere zin kan je het zelfs zorgwekkend noemen. Want wat zei Donner op zijn podcast? Kort samengevat: ’Als ik, of als wij ouderen, jongeren aanspreken op criminaliteit of veiligheid, dan komt dat al gauw belerend over. Met zo’n site hopen we te bereiken dat ze elkaar op hun gedrag gaan aanspreken. Dat helpt vermoedelijk wel.’ Ik help het de minister hopen. Maar als je het mij vraagt, is het de dood in de pot. Hier is een overheid aan het woord die de handdoek in de ring heeft gegooid. Beste jongeren, zoek het zelf maar uit. Inmiddels zijn jullie de grootste zuiplappen van Europa en in het verkeer vliegen jullie voortdurend uit de bocht, nou dat zij dan zo. Uit onze mond zul je geen onvertogen woord horen.

De vraag is of de overheid wel op het goede spoor zit. Misschien helpt deze aanpak. Misschien ook niet, en hoe dan ook is de achterliggende vraag: durft de overheid jongeren nog wel aan te spreken op hun gedrag en zo ja, hoe dan wel?