Hulporganisaties: scheiding van taken

Hulporganisatie Cordaid is bereid mee te werken met een Nederlandse missie naar Uruzgan, maar dan alleen achter de schermen: in Den Haag of op de ambassade in Kaboel. Sinds een jaar of wat werkt de hulporganisatie samen met lokale Afghaanse organisaties.

“Er moet absoluut een duidelijke scheiding van taken zijn“, zegt René Grotenhuis, directeur van Cordaid. “Delen van de bevolking hebben het niet op militairen. Als je als hulporganisatie te veel met hen samen optrekt, kunnen ze je zien als zetbazen van de militairen. Daarmee word je al gauw een doelwit.“

“Ontwikkeling is een vak apart, wij zijn daar goed in. Militairen zijn goed in veiligheid, dat kunnen wij weer niet.“ Deze strikte afbakening heeft te maken met de situatie in Uruzgan, zegt Grotenhuis. Cordaid werkte wel samen met militairen in Timor, Bosnië en Goma, in Congo.

Volgens Grotenhuis is het niet reëel om in Uruzgan zo planmatig te werk te gaan als de de Nederlandse regering nu voorstelt. “De situatie is er onzeker. Het is nauwelijks aan de orde om resultaten te plannen en te meten.“

Medewerkers van de Nederlandse hulporganisatie HealthNet hebben in Uruzgan geen militairen nodig voor hun eigen veiligheid. HealthNet werkt er al sinds 1992 aan de wederopbouw. Daarbij maakt de organisatie vooral gebruik van lokale medewerkers. In Afghanistan heeft HealthNet 600 mensen in dienst, onder wie een Nederlander.

Wederopbouw is een zaak van ngo's, van niet-gouvernementele organisaties, vindt woordvoerder Michèl Hulsink. Militairen moeten voor de veiligheid zorgen. Dat in Uruzgan militairen toch aan de wederopbouw werken, is omdat Amerikanen het vertrouwen willen winnen van de lokale bevolking door te helpen bij civiele taken, aldus Hulsink.

Toch heeft de organisatie aangegeven wel te willen samenwerken met een Nederlandse vredesmissie. “Als er een gezondheidscentrum gebouwd is, bijvoorbeeld voor moeder en kind, moet dat wel beschermd worden tegen aanvallen van de Taliban. Die veiligheid zouden de Afghaanse autoriteiten moeten bieden, maar die zijn daartoe niet in staat. Dat is een taak die de Nederlandse militairen zouden kunnen uitvoeren.“

Die militairen moeten, als het aan HealthNet ligt, niet meehelpen met de bouw van een ziekenhuis, hoe goed ze dat ook kunnen. “Als er militairen meehelpen aan de bouw, wordt er toch anders tegen dat gezondheidsproject aangekeken.“