Helaas, we verliezen onze kritische geest

,,Er is een nieuwe variant van waar-was-jij-toen’’, schrijft een van onze lezers. U reageerde massaal op onze oproep te verwoorden hoe de aanslagen van 11 september, nu bijna 5 jaar geleden, uw leven hebben beïnvloed. Vanaf vandaag publiceren we dagelijks een selectie van de brieven die u ons stuurde.

Een giga-bouwput’, zo typeerde iemand mij Ground Zero. Toen ik in mei van dit jaar in de gelegenheid was om die bouwput zelf te bekijken, vond ik het meer dan dat. Niet de krater, maar de overduidelijke afwezigheid van wat er ooit stond, maakte indruk. Net zoals een leeggeruimd huis niets met je doet, maar de onzichtbare herinneringen eraan.

Wat is er voor mij veranderd sinds 11 september 2001? Ik moet mijn schoenen uittrekken voor ik in een vliegtuig stap. Ik stel me de angst voor van hen die op die dag in het vliegtuig zaten. Er is een nieuwe variant van waar-was-jij-toen. Het jaarboek van 2001 heeft zes extra pagina’s. En mijn krant vraagt: ’Hoe veranderde 11 september uw leven?’ Terwijl ik daarover nadenk, vraag ik mij met licht schuldgevoel af of het vreemd is dat ik zo gauw niets belangrijks kan bedenken.

Utrecht Jan Beuving

Na 11 september 2001 is er in mijn leven als moslim zeker iets veranderd. Sinds die dag weet ik zeker dat mensen in landen waar democratie en vrijheid een grote mond hebben, niet gelijk zijn en zeker niet gelijkwaardig worden behandeld. Toen 19 moslimmoordenaars (van wie het merendeel Saoediërs) 3000 onschuldige Amerikanen hebben gedood, werd er meteen geroepen dat de wereld was veranderd, terwijl de Amerikaanse president Bush twee dagen na 11 september hand in hand met de Saoedische koning over het gazon liep. Maar toen in 1995 Servische christenen 7000 moslimmannen en -jongens vermoordden onder de neus van de Nederlandse militairen, moest de wereld blijven zoals hij was.

De wereld is hetzelfde gebleven: de zon gaat nog steeds op in het oosten. Maar de mensen zijn veranderd, want zij kijken alleen naar de achterkant van de spiegel. Toch zijn er nog steeds mensen die ook nadenken.

Haarlem Mostafa Mouktafi

Mijn kijk op de wereld wordt steeds somberder. Grote zorgen maak ik mij ook over de toekomst voor mijn kinderen en kleinkinderen. Ik ben bang, en dat heeft zeker ook met mijn jeugd te maken: als zes-, zevenjarige maakte ik de Tweede Wereldoorlog mee. Wat ik nog erger vind, is dat ik steeds meer ga denken: ’Laat iedereen in zijn eigen land blijven.’ Terwijl dat ook weer tegen mijn eigen gevoel ingaat, omdat ik vind dat iedereen een goed plekje moet hebben op deze aarde. De Machtmannetjes en de Godsdiensten doen onze wereld geen goed en ik gruw van de taal van onze wereldleiders, die met z’n allen zorgen dat er steeds meer wereldlijders komen. Het machteloze gevoel dat je soms krijgt als je de fundamentalisten hoort en de culturele achtergrond die sommige mensen hebben, roepen bij mij angst op. Maar ook de reacties van politici en hun zekerheden zijn angstig. Het grootste deel van onze wereld is in oorlog en de terroristen die om geen mensenleven geven, zijn overal. Hoe de kloof te dichten? Ik weet het niet, maar zeker niet met mensen zoals Bush, Blair, enz. Helaas lopen wij te veel achter Amerika aan.

Voorschoten M.B. de Wit-Folkertsma

Het enige wat veranderd is sinds 11 september is dat we steeds minder blijk geven van gezond verstand. Want voor mij is er niets veranderd. Voor heel veel anderen ook niet, zelfs niet voor hen die zich erg druk maken over terrorisme (politici en journalisten). Die hypen de boel lekker op, met als resultaat dat het etiket terrorist onnodig geplakt wordt: Mohammed B. (’gewoon’ een geestelijk zeer gestoorde moordenaar) en de Hofstadgroep (een clubje opgefokte, verdwaalde jongeren bij elkaar) zijn geen terroristen, kom op nou toch! Een ander resultaat is dat we onze kritische geest verliezen bij allerlei maatregelen die de overheid meer middelen in handen moeten geven bij de strijd tegen terrorisme. En dat zelfs een krant als Trouw dit soort domme vragen gaat stellen.

Rotterdam Trea van Vliet

Ik woon nu alweer zesenhalf jaar in Amerika, in een voorstad van Washington DC. De aanslagen hebben ons leven hier zeker veranderd. Ik kan me nog goed herinneren dat mijn echtgenote en ik op busbootlijn 1 in Venetië voeren toen we een gesprek opvingen over hoe een vliegtuig in het World Trade Center was gevlogen. Ik geloofde mijn oren niet. Toen brak ook het nieuws door over het vliegtuig dat in het Pentagon was gevlogen, waar collega’s van mij werkten en waar ik regelmatig vertoef voor mijn werk. Ook was een vliegtuig waarschijnlijk onderweg naar het Witte Huis, dat twee straten van het kantoor van mijn vrouw is gesitueerd. Thuisgekomen bleek ik 22 collega’s te hebben verloren.

Nu ,vijf jaar later, ondanks de holle retoriek van Bush dat we de oorlog met het terrorisme winnen, is mijn vrouw nog steeds bang voor een aanslag op het Witte Huis. Ook de dagelijkse metrorit naar haar werk is geen plezier meer. De verbouwingen in het Pentagon zijn nog steeds niet helemaal af: een blijvende herinnering aan wat zich afspeelde op die beruchte dag.

Fairfax (VS) Lex Poot