Keuterboertjes en monumentale boerderijen wachten in De Wolden.

Na een kilometer of vier wordt de vraag steeds prangerder: zouden ze in Hoogeveen ook ANWB- fietsbordjes hebben met zo’n rood fietsje erop of alleen maar van die autoborden die naar het centrum of de A28 verwijzen? Ons zijn ze niet opgevallen sinds we het station van Hoogeveen achter ons hebben gelaten. We moeten naar het vijf, zes kilometer verderop gelegen Zuidwolde. Maar aanwijzingen hoe je daar kunt komen, ho maar. Rivaliteit tussen Hoogeveen en De Wolden?

Manmoedig ploeteren we voort en onze moeite wordt beloond met een ANWB-autobord naar Zuidwolde. En anders brengt de naam van de straat waar langs we rijden ons wel op een idee: Zuidwoldigerweg. Het bordje Kerkboerderij maakt ons nieuwsgierig. Het is wat het zegt, een (grote, verbouwde, monumentale) boerderij die als kerk wordt gebruikt. In de zomer van 1999 sloeg de bliksem in en brandde het gebouw af. Maar de boerderij werd weer opgebouwd en er wordt weer kerk gehouden. De keisteen bij de ingang kon dus worden gehandhaafd. Ad pios usus staat erop: Tot vroom gebruik.

Maar we willen naar Zuidwolde. Twee keer gaan we de A28 onderdoor; dat kan omdat deze snelweg aan de rand van Hoogeveen met een hoek van 90 graden van oostwaarts in noordwaarts verandert. En als de Hoogeveensche Vaart achter ons ligt, kunnen we eindelijk van de aangeprezen boerenerven gaan genieten die rond Zuidwolde liggen. Al meer dan 1000 jaar is het gebied bewoond. De Heer van Echten gaf in 1275 aan mensen van elders grond om te ontginnen in Suthwalda. De oude erven uit die tijd bepalen nog steeds het beeld.

Je kunt de Boerenerfroute beginnen bij de oude hervormde kerk in Zuidwolde, zoals de brochure aangeeft. Maar fietsend vanaf Hoogeveen langs de Hoogeveenseweg is het praktischer om rechtsaf te slaan bij het stuwtje in de Zuidwolder waterlossing. Voorbij het volgende stuwtje leidt de Linieweg langs moderne en verbouwde boerderijen.

Wij gaan langs de Meppelerweg de kant van Oud-Veeningen op. Ons gidsje wijst op ’een nieuwe boerderij met een bijzonder vormgegeven woonhuis’, maar wij stellen vast dat het bouwsel ook zo in Almere-Stad is neer te planten. Oud-Veeningen heeft oude bestaansrechten; het dorp Venynghe wordt al in een oorkonde uit 1368 genoemd.

Er zijn talrijke buurtschappen rond Zuidwolde, en dus komen we ongemerkt in De Stapel, waar Het Drentse Landschap een informatiecentrum heeft ingericht in boerderij ’t Ende. We zijn hier in het gebied van de Reest, de grensbeek tussen Drenthe en Overijssel. Waar het oostelijke deel van de veenbeek zijn charme heeft verloren, doordat er een keurige sloot van is gemaakt, volgt de Reest hier nog zijn natuurlijke bedding.

Bij Bloemberg is het oppassen geblazen. Bij het café de Nieuwe Dijk op, geeft de routebeschrijving aan, maar het enige herkenbare is een bordje Bloemberg, naar het gelijknamige buurtschap. Toch maar gewoon linksom langs het café.

Richting Nolde ligt aan de linkerkant het natuurontwikkelingsproject Takkenhoogte/Meeuwenveen. Takkenhoogte heeft niks met bomen te maken; de naam verwijst naar de familie Takken, die vroeger eigenaar was. De naam van het buurtschap Fort heeft niets met versterking van doen. Fort staat voor voorde, ofwel een doorwaadbare plek (in de Reest).

Waren onderweg de boerderijen al minder monumentaal geworden, nu bevinden we ons in het gebied van de vroegere keuterboertjes. Op de splitsing van wegen staat een aandoenlijk beeldje dat de samenwerking symboliseert die nodig was om in het moerassige gebied te overleven. Het tafereeltje is een vader en kind die allebei een kruiwagen voortduwen.

Tot nu toe hebben we mogen vaststellen dat de route door de goede geasfalteerde wegen perfect is voor scootmobielers en handbikers. En daarom slaan we het advies in de wind om de deels onverharde Wemmenhoveweg in te gaan: op deze wijze blijft de gehele route toegankelijk voor minder valide recreanten. We blijven op de Drogterweg en gaan via de burgemeester Tonckensstraat door in de richting van Zuidwolde. Bij de museumboerderij De Wemme zouden we rechtsaf kunnen slaan om nog een extra lus te rijden van twintig kilometer, maar dat laten we graag over aan nog grotere fietsliefhebbers. Het dorpscentrum van Zuidwolde dient zich aan. Voor wie trek heeft, zijn er genoeg eetcafés en mangerieën naar ieders smaak. De dorpskerk laten we links liggen; de mooie boerderijen van de buurtschappen Steenbergen en Ten Arlo – de laatste is zelfs beschermd dorpsgezicht – en hun robuuste linden, eiken en meidoornhagen blijven ons bij als we weer richting Hoogeveen gaan. Ditmaal wordt er niet gedwaald. Na de tweede onderdoorgang van de A28 door is het bij het tweede stoplicht naar links. Helemaal de Van Limburg Stirumstraat door en even een klein stukje Stationsstraat. Als daar, de andere kant op, nu eens bordjes naar Zuidwolde hadden gestaan..