Expositie moet agenten historie bijbrengen

Al anderhalf jaar reist de Anne Frank-tentoonstelling langs politieacademies in Argentinië. Een belangrijk middel om de toekomstige dienders respect bij te brengen voor de mensenrechten.

“Politiemensen moeten leren dat er effectievere methodes zijn dan slaan of martelen om iets gedaan te krijgen“, zegt Jan Erik Dubbelman, hoofd afdeling buitenland van de Anne Frank Stichting.

Hij was gisteren bij het bezoek van koningin Beatrix, prins Willem-Alexander en prinses Máxima aan de tentoonstelling. Sommige Dwaze Moeders (van tijdens het Videla-regime verdwenen kinderen) uitten de afgelopen dagen kritiek op het koninklijke bezoek aan de Expo tentoonstelling. Zes panelen behandelen het Videla-regime, maar volgens de moeders is dat een schaamlap om rechtstreekse aandacht van de koningin voor de mensenrechten in Argentinië te vermijden. Immers, de vader van Máxima maakte deel uit van het regime. Te nadrukkelijke aandacht zou de koningin tegenover hem in een netelige positie brengen, is de suggestie.

Onzin, meent Dubbelman. “Deze tentoonstelling reist langs de politieacademies in Argentinië. We brengen er burgers en jonge agenten in opleiding samen om ze te laten discussiëren over mensenrechten. Je weet niet tot wat voor heftige gesprekken dat leidt. Die cadetten zijn vaak kinderen van hoge officieren. Meestal is het voor het eerst dat ze met het verleden worden geconfronteerd, waarin wellicht ook hun eigen ouders in de fout zijn gegaan. Hun reactie is meestal ongeloof: dat kan toch niet gebeurd zijn?“

Volgens Dubbelman is juist de Anne Frank Stichting gevraagd als bemiddelaar tussen politie en burgerij op te treden. “Vaak liggen de politie-academies helemaal geïsoleerd van de rest van de samenleving. De Argentijnen hebben ons daarnaast ook gevraagd, omdat Nederland een voorbeeld is van hoe je de verwerking van het verleden zou kunnen aanpakken. In Nederland is immers een kritische discussie ontstaan over de eigen houding tegenover de jodenvervolging tijdens de oorlog. Zoiets willen de Argentijnen en de Chilenen ten aanzien van hun eigen dictatoriale verleden ook.“ Het Argentijnse ministerie van veiligheid en de belangrijkste mensenrechtenorganisaties steunen het project.

Veertien Argentijnse politiecadetten plus een aantal jeugdige vertegenwoordigers van verschillende religieuze groeperingen waren gisteren aanwezig bij het bezoek van de koningin. Na haar vertrek applaudisseerden ze. Er waren gisteren nog meer gelegenheden met aandacht voor de mensenrechten. Zo was er een bijeenkomst met onafhankelijke deskundigen over de sociale, politieke en economische situatie in Argentinië, waar ook aandacht voor dat thema was. Mensenrechtenorganisaties, waaronder de Dwaze Moeders en Grootmoeders van verdwenen kinderen, zijn eveneens uitgenodigd voor de receptie die de koningin vanavond aanbiedt aan de Argentijnse regering als tegenprestatie voor het staatsdiner van de Argentijnse president.

Tijdens dat diner hield de koningin een toespraak, waarin zij ook refereerde aan de mensenrechtenschendingen ten tijde van het Videla-regime. ,,Uw land lijdt nog steeds onder de erfenis van die jaren. U hebt dit probleem onderkend en op moedige wijze aan de orde gesteld.“