Bompreço-bestuurder: Ahold had de suprematie in Brazilië

Veel moeite zal de ex-Ahold-top niet hebben gehad met de getuigenis van João Carlos Paes Mendonça. Voor accountant Deloitte ligt dat anders.

Dankzij zijn indrukwekkende buik lijkt hij even breed als lang. João Carlos Paes Mendonça is op verzoek van de verdediging ingevlogen uit Brazilië om te getuigen in het Ahold-fraudeproces. En de ex-Ahold-bestuurders Cees van der Hoeven en Michiel Meurs - door Mendonça 'Mike' genoemd - kunnen tevreden zijn: het verhaal spoort aardig met hun eerdere verklaringen.

Mendonça is de pater familias van een machtige Braziliaanse supermarktgeslacht. Een man wiens levensgeschiedenis zelfs de doorgaans met complimenten zo zuinige rechtbankvoorzitter doet bekennen dat “de wijze waarop u en uw familie het bedrijf heeft opgebouwd, het allergrootste respect verdient“.

Maar Mendonça speelde wel een rolletje in de frauduleuze praktijken waarvoor Van der Hoeven en Meurs nu terecht staan: zijn handtekening staat immers onder een controlebrief én een geheime sideletter die in mei 1999 zijn opgesteld voor de Braziliaanse jont venture Ahold- Bompreço. Met de eerste brief, van Ahold, wist het bedrijf uit Zaandam de huisaccountant Deloitte ervan te overtuigen dat het de baas was in Bompreço. Ahold kon zodoende de omzet van Bompreço bij de concernomzet tellen, hoewel Van der Hoeven en Meurs ook een door Mendonça opgestelde sideletter tekenden, die haaks staat op de controlebrief. Die brief verdween in een diepe la.

Het Ahold-duo hield tot nu toe in de rechtbank bij hoog en bij laag vol dat het destijds absoluut niet van zins was de accountant te misleiden. De eerste brief sloot immers aan op de dagelijkse Bompreço-praktijk.

Dat verklaarde gisteren ook getuige Mendonça: “Ahold had de suprematie bij Bompreço.“ Hij onderschreef ook de verklaring van Meurs; die tweede brief is er alleen is gekomen door zíjn toedoen. Mendoça vond het immers te veel gevraagd om op papier de zeggenschap in Bombreço uit handen te geven. “Zo'n controlebrief schaadt de belangen van mij en mijn familie.“

Mendonça had wel vertrouwen in Cees en Mike, maar wat als dat duo de Ahold-top zou verlaten? Dan zou Ahold op basis van de eerste brief zomaar Bompreço kunen verkopen aan bijvoorbeeld een concurrent. Dus eiste hij op een eigen sideletter de handtekening van het Ahold-duo.

Meurs zette die maar al te graag, verklaarde de voormalige financiële topman twee weken terug. Hij kon immers die bezwaren van Mendonça heel goed begrijpen. Van der Hoeven tekende, zonder precies te weten wat hij tekende, verklaarde de voormalige CEO bij de rechter. “En daar heb ik heel veel spijt van.“

Maar wat precies werd er nou getekend? Op beide brieven staat immers bij de handtekening het Engelse aware. Dat betekende eigenlijk weinig, meent Mendonça. Hij hield het gisteren op 'ik ben op de hoogte'. Maar dat is iets anders dan dat hij het ermee eens was. “Ik schreef niet voor niets die tweede brief.“

Maar voor huisaccountant Deloitte was het voldoende; die eiste weliswaar onomstotelijk bewijs dat Ahold de zeggenschap had in Bompreça, maar stond kennelijk niet stil bij de betekenis die Mendonça aan 'aware' hechtte. Voor Ahold maakte het niets uit; dat kon de omzet van Bompreço bij de concernomzet tellen. En daar was het het Hollandse supermarktbedrijf om te doen.