Rouw om ’onbelangrijke’ Anja

Ontgoocheld namen duizenden gisteren afscheid van de vermoorde journaliste ’Anja’ Politkovskaja. „Zij deed mij denken aan de Praagse Lente”.

Andrej, 22, wil niet met zijn achternaam aan de krant. „Dat zegt genoeg over de staat waarin dit land verkeert”, vertelt de jonge manager in de stromende regen. Hij is naar de Trojekoerovskoje-begraafplaats in Moskou gekomen om afscheid te nemen van Anna Politkovskaja, die zaterdag in haar flat werd doodgeschoten. Zowel het publiek als de politie gaat ervan uit dat de moord met haar werk als journalist te maken heeft. Zij schreef zeer kritisch over president Poetin – een zeldzaamheid in Rusland.

„Ze was de enige die de waarheid durfde op te schrijven. Ze was dapper”, vertelt Andrej. Toen Poetin aan de macht kwam leek alles nog de goede kant op te gaan: „Ik was zestien en dacht toen werkelijk dat Rusland een vrij land zou worden. Daar denk ik nu wel anders over.”

Verderop staat Irina geduldig te wachten tot zij de rouwzaal in mag. Die is bij lange na niet groot genoeg voor de wachtende menigte. Zij verslond de Novaja Gazeta, de krant waar Politkovskaja voor schreef. „Zij deed mij denken aan de zeven mensen die durfden te protesteren op het Rode Plein tijdens de Praagse Lente van ’68. Voorlopers in ideeën en gedachten. Van dat soort dappere mensen zijn er helaas maar weinig”, zegt zij terwijl op de achtergrond een saluutschot klinkt.

Binnen in de zaal staat het vol met mensen, bloemen in de hand – in Rusland altijd een even aantal bij begrafenissen. Een naaste vriend van Politkovskaja noemt haar in een speech een ’patriot’, en noemt de moordenaar een ’vijand van de staat’. Dit in antwoord op haar opponenten, die juist altijd het tegenovergestelde beweerden. Mensenrechtenveteraan Ljoedmila Alexejeva omschrijft ’Anja’ als een held: „Ze kon het niet aanzien als mensen leden, zij wachtte nooit op hulp maar ging er in haar eentje op af.”

Niemand van het regering was bij de begrafenis. President Poetin gaf, vier dagen na haar dood, voor het eerst een publieke reactie. Tijdens een top met de Duitse bondskanselier Angela Merkel noemde hij de moord ’afgrijselijk’, maar deed tegelijkertijd haar journalistieke werk af als ’extreem onbelangrijk.’

Dagblad Izvestia, dat sinds vorig jaar onder staatscontrole staat, noemt als mogelijke dader de gevluchte miljardair Boris Berezovski. Die zou hiermee Poetin in een kwaad daglicht willen stellen.