'Stem op opa, we zijn allemaal kleinkinderen'

Ze zijn met zeven zetels de verrassing van de Israëlische verkiezingen. Maar de winst van de partij van de gepensioneerden betekent meer dan een proteststem.

Op verkiezingsdag besloot partijleider Rafi Eitan (79) zijn gehoorapparaat uit te zetten en een dutje te doen. De hele ochtend had hij rondgelopen, op verkiezingstournee. Overal was hij enthousiast begroet, ook door jongeren. ,,We hebben op je gestemd hoor“, hadden ze hem toegeroepen.

's Avonds konden zelfs de tv-presentatoren hun verbijstering niet verbergen: De partij van de gepensioneerden, Gil (Hebreeuws voor leeftijd), had zeven zetels behaald.

De grote partijen en de opiniepeilers slaan zich nu voor hun kop dat ze het niet hebben zien aankomen. Eitan was in december nog naar zijn vriend premier Sjaron gestapt om een plaatsje op diens nieuwe lijst te bedingen. Sjaron had het hem toegezegd. Maar toen de premier in coma lag, bood de partij Eitan slechts plaats nummer 50.

Eitan, die ooit Eichmann uit Argentinië had ontvoerd, werd benaderd door de partij van gepensioneerden. Die zocht een beetje bekende lijsttrekker. Eitan stemde in.

De jongerenafdeling, van de kleinkinderen, besefte als eerste dat het dit keer menens was. Hadas Cohen vertelde hoe ze op de campus met T-shirts rond hadden gelopen met teksten als: 'Kom op Oma' en 'Stem op de ouderen, want we zijn allemaal kleinkinderen'. ,,Iedereen moest lachen, maar het werkte.“ Bijna de helft van de 7 zetels dankt de partij aan kiezers onder de 60. Israël telt zo'n 700000 65-plussers, 10 procent van de bevolking. Het land dat begon als een land van jongeren, kent geen verplicht pensioen, waardoor 70 procent zonder zit.

Als minister van financiën zette Netanjahoe de afgelopen jaren nog eens het mes in de uitkeringen. De ouderdomsuitkering werd teruggebracht naar 200 euro in de maand, met een aanvulling van 100 euro voor hen zonder ander inkomen.

Vele kiezers wisten dit keer niet wat ze moesten stemmen. Ze waren de corrupte politici zat. In voorgaande verkiezingen had altijd de veiligheidssituatie de doorslag gegeven. Voor het eerst speelde nu, na alle harde maatregelen, de economie een belangrijke rol. De Arbeiderspartij kwam met een puur economische agenda. De media volgden met reportages over sociale en economische misstanden.

Toen aan de vooravond van de verkiezingen duidelijk werd dat Gil de kiesdrempel zou halen, zette de stroomversnelling in. Het was ineens geen verloren stem meer, het was een stem van protest en tegelijkertijd een sociale stem. Met hun zeven zetels eisen de oma's en opa's nu een pensioen voor iedere burger.