Bewolkt weekeinde

Onder invloed van een over ons land naar Duitsland trekkende hogedrukcel staat er vandaag nauwelijks wind. Het blijft wel droog, maar net als gisteren drukken wolkenvelden een stempel op het weerbeeld. Onder het wolkendek stijgt het kwik in 'belegen arctische lucht' niet verder dan een graad of 3. Morgen waait er een zwakke tot matige wind uit het zuiden tot zuidwesten. Hoewel de kans op zon wat groter is, dringt mogelijk ook alweer een portie frontale bewolking ons land binnen. Na in opklaringsgebieden wat lichte vorst in de nacht en ochtend, komt het kwik zondagmiddag op een graad of 4 uit. Na het weekeinde blijft het nog enkele dagen rustig hogedrukweer, vanaf woensdag krijgen we te maken met een omvangrijke IJslandse stormdepressie. Het systeem verplaatst zich naar het noorden van de Noordzee en veroorzaakt bij ons nat en onstuimig weer. Erg koud was het gisternacht nog in Moskou. In een onbewolkt en windstil Moskou werd -24,5º gemeten, in Rjazsk (300 kilometer ten zuidoosten van de hoofdstad) vroor het 34 graden.

In december/januari is er op geen enkel weerstation van het KNMI een hogere temperatuur gemeten dan 10,5º. In het verleden hadden beide maanden alleen in 1940-1941 en 1950-1951 een nog iets lagere maximumtemperatuur. De heer Wesselius uit Leiden kan zich niet zoveel meer herinneren van januari 1941 en vroeg mij aandacht te besteden aan deze maand. De winter van 1940-1941 maakte deel uit van het trio (zeer) koude oorlogswinters maar was, in tegenstelling tot 1939-1940 en 1941-1942, net maar dan ook net niet streng. Het Vorstgetal van IJnsen bedroeg voor deze winter 43,9, de grens van strenge winters begint bij 44,4. De 'mobilisatiewinter' 1939-1940 was wel streng (Vorstgetal) 69,3. In die winter registreerde Moskou de laagste temperatuur ooit: ergens in januari werd -42,1º gemeten. Naoorlogs werd het op de luchthaven Vnukovo, even ten zuidwesten van Moskou, nooit kouder dan -38,1º op 31 januari 1956. Nog kouder dan 1939-1940 was het bij ons in 1941-1942. Met een Vorstgetal van 74,9 classificeerde IJnsen deze winter zelfs als zeer streng. Terug naar 1940-1941. Dat was een winter met de meeste kou in januari (gemiddelde temperatuur in De Bilt -2,5º). Op maar liefst 17 dagen bleef het de hele dag vriezen ofwel ijsdagen. Opvallend in januari 1941 waren de enorme hoeveelheden sneeuw. In Den Haag viel tussen 15 en 20 januari circa 33 centimeter sneeuw en in de Achterhoek lag op de 20ste een halve meter.