Geen paniek, wel even nadenken na een beet. De teken worden talrijker.

Eindelijk mooi weer en dus wordt het dit weekeind ongetwijfeld druk in bos en duin. Waar piepkleine parasieten verlekkerd wachten op een lekker hapje. Wie niet ten prooi wil vallen aan een besmette teek, moet even oppassen.

Het goede nieuws is dat de meeste mensen die door een teek worden gebeten, niet ziek worden. Maar het slechte nieuws is dat het erop lijkt dat er, mede door klimaatsveranderingen, steeds meer teken huizen in Nederland. Dus is het goed even na te denken alvorens – al dan niet voorzien van een GPS – te beginnen aan een (lange) wandeling door de bossen of over de hei of een zwerftocht door de duinen te ondernemen.

Vooral in dat laatste geval is oppassen geen overbodige luxe, zo bleek onlangs uit onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Teken voelen zich in ’duingebieden met een rijke bodemvegetatie’ erg op hun gemak. Niet alleen komen ze daar vaker voor, maar vergeleken met soortgenoten in bossen en op de hei zijn ze bovendien het vaakst besmet met de Borrelia-bacterie, die bij mensen de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Deze aandoening is weliswaar in het beginstadium goed te behandelen, maar kan – als hij niet wordt aangepakt – op lange termijn voor veel narigheid zorgen (zie kader).

De beste manier om dergelijke ellende te voorkomen, is verhinderen dat een teek je te pakken krijgt. Dat betekent wel een beetje discipline: op de paden blijven en – en dat is al helemaal niet leuk nu de zon eindelijk lijkt door te breken – zoveel mogelijk de huid bedekken. Dus: gesloten schoenen, sokken en een lange broek. Kinderen, zeker kleintjes, ook een T-shirt met lange mouwen. Aan het eind van de dag even controleren of er niet toch een beestje tussen de mazen van het net is doorgeglipt. Een teek zit bij voorkeur daar waar het vel zacht en warm is: in knieholtes, liezen, oksels of achter de oren.

Mocht bij die zoektocht onverhoopt toch een teek worden ontdekt, ga dan vooral niet zitten pulken of wroeten. Ook valt ten zeerste af te raden de parasiet te ’verdoven’ met alcohol, olie of een brandende sigaret. Van schrik kan de teek dan zijn maaginhoud legen en daar zit nu juist de bacterie met de potentieel vervelende gevolgen.

Wat dan wel te doen? Het RIVM adviseert een pincet te nemen waarmee je de teek kan vastpakken zonder hem plat te drukken (dus een epileer- of tekenpincet). Vervolgens plaats je die zo dicht mogelijk op de huid over de teek, waarna je met een licht draaiende beweging het beestje eruit trekt. Daarna het wondje ontsmetten en de datum noteren waarop de teek is aangetroffen. De weken daarna de plek in de gaten houden. Vormt zich een rode uitslag of voel je je grieperig, dan naar de dokter. Met antibiotica is een eventuele besmetting met de ziekte van Lyme snel te genezen. Helaas is het niet zo dat wie eenmaal door een besmette teek is gebeten, daarna gevrijwaard is van risico. Je kunt niet immuun worden voor de ziekte van Lyme; elke nieuwe tekenbeet vormt een nieuwe kans op besmetting.