De moderne fietser laat de kaart thuis en neemt Abel mee.

Een wandelkaart in een plastic zakje om je nek? Een fietsroute in een houder op het fietsstuur? Allemaal hopeloos ouderwets. Een beetje moderne fietser gaat op reis met Abel.

Abel is een handcomputer die de weg wijst. De route wordt vooraf ingeprogrammeerd en is afhankelijk van het aantal opgegeven wandel- dan wel fietskilometers. Wanneer we Abel op een zonnige aprilmiddag uitproberen vanuit Hotel de Kroon in Oldenzaal, komt hij op ons verzoek met een tocht van 43,9 kilometer uit de bus.

In het begin is het even wennen aan de geluidjes, het pijltje op de kleine kaart en de andere tekens. Maar al gauw hebben we de smaak te pakken en trappen we relaxed op de pedalen. Langs smalle weggetjes, over bospaadjes en alleen aan het einde een kort stukje langs een drukke weg.

De kaart bestuderen hoeft niet, routepaaltjes volgen evenmin. Abel maakt gebruik van GPS en geeft na elke afslag op het scherm aan wanneer we weer van richting moeten veranderen – ’Over 550 meter na de brug rechtsaf’. Vijftig meter voor de bewuste afslag klinkt een beschaafd geluidje om je te helpen herinneren. Een pijltje rechtsonder in beeld maakt de informatie compleet.

Voorlopig is Abel alleen in Twente te gebruiken. Maar uiteindelijk zal dit apparaatje zich over heel Nederland verspreiden, weet mede-initiatiefnemer Jeroen Drabbe van Hospitality Concepts: ,,Volgend jaar is Abel al in heel Overijssel beschikbaar. Op den duur lopen en fietsen we allemaal met zo’n apparaat.”

Drabbe was zeventien jaar hotelier en zat in het bestuur van Hotel Overleg Twente (HOT). ,,Zo’n drie jaar geleden vroegen we ons af hoe we Twente toeristisch op de kaart konden zetten. We hadden het idee om de GPS als kompas te gebruiken, zodat fietsers of wandelaars van hotel naar hotel konden trekken.”

Toevallig was het Telematica Instituut in Enschede net in die tijd bezig met een overheidsopdracht om te kijken wat er allemaal mogelijk is met locatiegebaseerde informatie. Zo vonden het HOT en het Telematica Instituut elkaar en ontstond Abel. In opdracht van het Twents Bureau voor Toerisme en met geld van de provincie en Europa.

Het slimme apparaatje dankt zijn naam aan Abel Tasman. Net als Tasman gaat de wandelaar of fietser namelijk op ontdekkingsreis. Je geeft bij een van de veertig afgiftepunten het aantal kilometers op en hebt de route maar te volgen. Wie zijn uithoudingsvermogen heeft overschat of door regen wordt overvallen en daarom eerder terug wil, kan de kaart op het kleine schermpje gebruiken. Maar Abel doet dan niet meer mee. Die zegt hooguit dat je van de weg bent afgeraakt (’Je hebt de route verlaten of je gaat de verkeerde kant uit’).

Het leukste is het om op deze manier een verrassingsvakantie te boeken. Je meldt je aan bij het eerste hotel, geeft het aantal wandel- of fietskilometers op en gaat op pad. Waar je die avond uitkomt, merk je vanzelf wel. De kamer is geboekt, bagage wordt vervoerd. Je hoeft alleen maar Abel te volgen.

Met 35 deelnemende hotels is er keus genoeg. Zelf je volgende overnachtingsplek uitkiezen kan natuurlijk ook.

Het aantal te fietsen of wandelen routes is enorm. Alleen al tussen de Twentse hotels staan 1600 routes ingeprogrammeerd. Als die allemaal zo afwisselend en rustig zijn als onze tocht, wacht Abel een gouden toekomst. We reden regelmatig over soms smalle zandpaden en moesten één keer zelfs kort afstappen vanwege het rulle zand. Een beetje fietser moet daar tegen kunnen en voor wandelaars is dat ongeplaveide alleen maar een pluspunt.

Abel doet overigens meer dan alleen de weg wijzen. Het handcomputertje werkt ook als reisgidsje en vertelt onderweg honderduit over bezienswaardigheden, uitzichtpunten en plekjes om even koffie te drinken. Een vrolijk klinkend ’tiedeldie-tiedeldie’ geeft aan dat er wat te zien is. Op de kaart licht een icoontje rood op en na een klik op ’info’ verschijnt er een plaatje met uitleg. Je kunt tevoren opgeven waar je interesse naar uitgaat: natuur, historie, kunst of boerenlandleven. Ook met kinderen houdt Abel rekening. Wel even doorgeven, Abel doet de rest.

Wij kiezen voor ’natuur’ en worden al gauw gewezen op de grazende Shetlanders en Schotse hooglanders bij landgoed Scholtenhaer. Bij het Lutterzand en de Dinkel lezen we over de karakteristieke vogels die hier voorkomen: buizerd, specht, nachtzwaluw en natuurlijk de ijsvogel. De buizerd zien we, de spechten horen we en de fazant – niet genoemd – komt ook regelmatig ’krakkend’ langs vliegen. Maar dat gebeurt zonder Abel ook wel.

De informatie komt van de lokale VVV’s, de architectuurweetjes van het Oversticht, een adviesorganisatie die zich onder meer met monumentenzorg bezighoudt. Door de koppeling aan bestaande informatie is Abel altijd actueel. Dat blijkt als we langs een bosje gehavende jeneverbessen fietsen. Die zijn op 25 november 2005 door extreme sneeuwval zwaar beschadigd, lezen we op het schermpje.

Overigens hoeft de fietser of wandelaar helemaal geen profiel op te geven. In dat geval krijg je gewoon ’alle leuke dingen van Twente’ op je scherm. En wie geen zin heeft in al die fratsen, die zet het geluidje van de POI’s (Points of Interest oftewel ’bezienswaardigheid’ in goed Nederlands) gewoon uit.