Afrikanen slachten onze broedvogels

Een gezenderde kiekendief verraadt het lot van veel soortgenoten: ze worden afgeslacht in Afrika.

De Nigeriaanse boer uit het dorpje Isa moet zich afgelopen herfst rot zijn geschrokken. Toen hij 's nachts een paar roofvogels ving ter bescherming van zijn kippen bleek een ervan een antenne op de rug te hebben! Spionage, vogelgriep of een speling der natuur? In ieder geval moest hij deze vogel voor de verandering maar eens niet opeten maar naar de autoriteiten brengen.

“Dat is ons geluk geweest“, zegt Ben Koks, de onderzoeker die afgelopen zomer verantwoordelijk was voor het zenderen van de roofvogel in Groningen. “Met die satelietzender hebben we deze grauwe kiekendief bijna honderd dagen kunnen volgen, van het Groningse Oldambt, via Duitsland en Italië, uiteindelijk naar Niger en Nigeria. In januari zijn we met subsidie van Vogelbescherming Nederland de vogel achterna gereisd, omdat we benieuwd waren wat voor landschap deze dieren in de winter opzoeken. We hadden nooit gedacht dat we haar -weliswaar dood- weer zouden terugzien. Mensen uit Niger die we over onze reis vertelden, herkenden het verhaal van de vogel van een uitzending van de BBC. Via de hoogste regeringskringen zijn we in contact gekomen met de dierenarts die onze vogel bij die boer had opgehaald.“

De doodsoorzaak van 'Marion' was een desillusie, maar biedt ook kansen, zegt Koks. “Het blijkt dat Afrikaanse boeren geregeld roofvogels vangen om hun kippen te beschermen. Dat is onzin: kiekendieven helpen bij het bestrijden van plaagdieren zoals sprinkhanen en af en toe een muis in de gewassen. In Groningen en Flevoland zijn we zo ver dat boeren trots zijn als er een grauwe kiek op hun akkers broedt. We moeten nu ook in Afrika voorlichting geven over de rol van roofvogels in een gezonde landbouw. Want het lijkt erop dat iedere winter een slachting plaatsvindt onder de kieken die in onze streken broeden.“

Koks is blij dat de vogel in goede conditie was, toen zij werd gevangen. “We hadden twee vogels gezenderd als proef. Een zijn we al vroeg in Marokko uit het oog verloren. Dat de ander in goede conditie West-Afrika heeft bereikt, bewijst dat ze geen last hebben van het zendertje. Het ding weegt maar 14 gram, maar je moet bewijzen dat het kan, voordat je aan een groter project kunt denken.“