Niet echt het beste uit 2005

Het is niet zo waarschijnlijk dat dit jaar dé World Press Photo uitgroeit tot een internationaal icoon. Het beeld van het hongerende babyhandje heeft 25 jaar geleden al eens gewonnen. Gisteren werden de winnaars bekend gemaakt.

De Canadese fotograaf Finbarr O'Reilly won de World Press Photo 2005 met een kleurenfoto van een babyhandje op het gezicht van de moeder, slachtoffers van de voedselschaarste in Niger. Vaak groeien dergelijke winnaars uit tot iconen voor een bepaalde historische gebeurtenis (het Vietnamese meisje dat vlucht voor een napalmbombardement, de student die Chinese tanks het hoofd biedt op het Plein van de Hemelse Vrede). Maar een icoon voor honger in Afrika, een chronische actualiteit, hadden we al: in 1980 won de Brit Mike Wells de World Press Photo met een foto van een ondervoed zwart babyhandje in de vlezige hand van een blanke hulpverlener. Het was een extreme close-up, die een panoramabreed verhaal vertelde.

Wels was destijds niet blij met die prijs. De redactie van zijn tijdschrift had de foto vijf maanden in de la laten liggen alvorens die te publiceren, terwijl duizenden mensen van de honger stierven -en dan wel zonder zijn instemming de foto mee laten doen aan een wedstrijd. Hij schaamde zich voor de prijs, hij vond het buitengewoon onkies om naar prijzen te dingen met foto's van mensen die sterven of op een andere manier ontluisterend worden afgebeeld. Maar juist aan dit soort beelden lijkt World Press Photo zijn bestaansrecht te ontlenen, al is er de laatste jaren een verschuiving te zien naar de zachtere en indirectere kant van het wereldnieuws. De ellende mag niet al te confronterend zijn en heeft bij voorkeur enige schoonheid in zich: “Dit beeld heeft alles“, zegt juryvoorzitter James Colton over de nieuwe winnaar, “schoonheid, afschuw en wanhoop -het is simpel, elegant en ontroerend.“

Het gaat hier om persfoto's, dus als het goed is, vormen de winnaars het beste beeld van het wereldnieuws van 2005. Indringende beelden van een autobom in Libanon, het optreden van Amerikaanse patrouilles in Irak en de aanslagen in Londen (die destijds ook de voorpagina van Trouw haalde) behaalden prijzen. Maar van de aardbeving in Pakistan, met meer dan 80000 doden, en de mega-overstroming in New Orleans hebben de fotoredacties het afgelopen jaar aanzienlijk sterkere foto's zien passeren. Het is onduidelijk of die wellicht niet zijn ingezonden, of dat de jury daar een ander idee over had.

Vier Nederlandse fotografen wonnen een prijs: Sven Torfinn (onder andere de Volkskrant en Trouw) behaalde de eerste prijs in de categorie 'mensen in het nieuws' met de begrafenis van een kind in Congo -een foto waarvoor hij onlangs hier al de Zilveren Camera kreeg; een tweede prijs voor Kadir van Loohuizen met een serie over de Afrikaanse diamanthandel; Robert Knoth kreeg een eervolle vermelding voor foto's van kinderen die in Tsjernobil zijn geboren; Martin Roemers behaalde een tweede prijs met een serie over oorlogsveteranen.

Een grotere selectie van de winnende foto's in de verschillende categorieën is te vinden op www.trouw.nl/worldpressphoto