Het doorgezaagde stopcontact is een lachwekkend angstbeeld

In Ster-spotjes waarschuwen de werknemers van vier energiebedrijven dat het land rampen te wachten staat als hun ondernemingen worden gesplitst. Hun campagne schiet zijn doel voorbij.

Maandag begint de Kamer aan de behandeling van het voorstel om energiebedrijven die nu nog energieleverancier én netbeheerder zijn te splitsen. De energieleverancier mag dan door private partijen worden overgenomen, maar het elektriciteitsnet blijft in overheidshanden. De discussie over die splitsingswet woedt al jaren. En nu in de aanloop naar de behandeling in de Kamer vliegen er harde woorden heen en weer.

Creativiteit kan de ondernemingsraden van Nuon, Essent, Eneco en Delta niet ontzegd worden. De werknemers van die energiebedrijven hebben uit eigen zak Ster-spotjes bekostigd, waarin de zaag dwars door het stopcontact wordt gejaagd. Nederland staat een verlies van duizenden banen te wachten en torenhoge elektriciteitsprijzen als de energiebedrijven hun elektriciteitsnetten moeten overdragen. Het land zal voor zijn stroom afhankelijk worden van buitenlandse leveranciers op wie het niet kan rekenen.

De campagne heeft gezorgd voor irritatie, niet alleen bij het kabinet, dat beticht wordt van leugens, maar ook in de energiesector zelf. De ondernemingsraad van Electrabel verwijt de campagnevoerders de zaken op zijn minst scheef voor te stellen en op sommige punten onwaarheden te verspreiden. De van oorsprong Belgische elektriciteitsproducent heeft geen netwerken in Nederland en beperkt zich (vooralsnog) tot de zakelijke markt, maar is wel de grootste stroomproducent van Nederland.

De werknemers van de vier bekende energiebedrijven suggereren in hun campagne dat de hele elektriciteitssector de handen ineen heeft geslagen om de splitsingsramp af te wenden, maar dat is niet waar. In die sector zitten niet alleen energiebedrijven die eigen netwerken hebben, maar ook energieleveranciers die geen eigen net hebben, en zelfs bedrijven die zich al vrijwillig hebben gesplitst in energieleverancier en netwerkbeheerder.

Met de rest van Europa heeft Nederland afgesproken de elektriciteitsmarkt vrij te maken. Bedrijven en consumenten moeten kunnen kiezen van welke producent zij hun stroom betrekken. De logica gebiedt dat de overheid zich terugtrekt uit bedrijven die op de markt opereren. Elektriciteit is van een nutsvoorziening een vrij verhandelbaar goed geworden. Intussen willen we wel zeker zijn van levering en van voldoende investeringen in het netwerk om die levering ook in de toekomst te garanderen. Er is derhalve veel voor te zeggen de elektriciteitsnetten in handen te houden van een overheidsbedrijf.

Energiebedrijven geven hun netwerken natuurlijk niet zonder slag of stoot uit handen. Ook zonder die netwerken hebben zij toekomst, maar ze komen financieel in een wat kwetsbaarder positie en moeten hun bedrijfsvoering aanpassen. De energiebedrijven vechten daarom nu al twee jaar tegen de voorgestelde splitsing. En dat is hun goed recht. Maar ze moeten niet doen alsof het eind der tijden aanbreekt als hun energienetten worden afgesplitst. De elektriciteitswerknemers proberen in hun campagne met angstbeelden de consument mee te krijgen in een nee tegen splitsing. Die beelden overtuigen absoluut niet.