Erdogan: cartoons zijn arrogant

De Turkse premier Recep Tayyip Erdogan heeft wereldleiders gevraagd te voorkomen dat islamofobie in westerse landen wortel schiet.

Erdogan schrijft in een brief aan zijn collega's dat de Deense Mohammed-cartoons 'die in naam van de vrijheid van meningsuiting werden gepubliceerd' blijk geven van 'culturele arrogantie'. Tegelijk veroordeelde Erdogan het geweld waarmee in sommige landen de protesten tegen de tekeningen gepaard gingen. Er waren gisteren opnieuw massale anti-westerse demonstraties in de islamitische wereld, onder andere in Nigeria, Kenia, Bangladesh en Egypte. Opnieuw gingen vele Deense vlaggen in vlammen op.

In Iran prees de hervormingsgezinde geestelijke Khatami de woedeuitbarstingen van de afgelopen week. Hij moedigde de gelovigen aan, door te gaan tot Denemarken spijt heeft betuigd maar adviseerde buitenlandse ambassades daarbij te ontzien, omdat dit koren op de molen zou zijn van de ongelovigen. Deense diplomaten zouden zelfs voorraden brandstof bewaren om spectaculairdere effecten te krijgen als hun pand in brand zou vliegen.

De rooms-katholieke kerk wil de Italiaanse priester Andrea Santoro, die zondag in Turkije werd doodgeschoten, heilig laten verklaren. De kerk zal beginnen met de zaligverklaring, de eerste stap in de procedure.

Volgens het Turkse persbureau Anatolia heeft de moordenaar verklaard dat hij met zijn daad de belediging van de profeet wilde wreken. Getuigen hebben gehoord dat hij 'God is groot' riep voor hij toesloeg. De Turkse autoriteiten hebben herhaaldelijk gezegd dat het waarschijnlijk om 'een geïsoleerd incident' gaat, ook nadat donderdag in Izmir een Sloveense katholieke geestelijke met de dood werd bedreigd.

EU-vertegenwoordiger Javier Solana gaat op bezoek in het Nabije Oosten om de gemoederen over de spotprenten te sussen. Solana wordt volgende week ontvangen bij koning Abdallah van Saoedi-Arabië, diens naamgenoot van Jordanië en president Moebarak van Egypte

De EU wist tot nog toe weinig raad met de opwinding en liet het bij verklaringen, zoals die van Solana, VN-chef Kofi Annan en de secretaris-generaal van de Organisatie voor Islamistische Conferentie. Zij hielden de vrijheid van pers en meningsuiting hoog, maar toonden ook begrip voor de islamitische verontwaardiging. Solana's collega Frattini baarde opzien met een voorstel voor een 'vrijwillige gedragscode inzake religie' voor de media.

De EU-landen, die de speelruimte van Solana bepalen, verschillen in de mate van begrip voor boze moslims. Wel zijn ze het er over eens dat EU-burgers en -instellingen met rust moeten worden gelaten. De Europese Commissie heeft verder met actie gedreigd als landen openlijk zouden pleiten voor een boycot van Deense producten.