Aantal klanten uitkeringsorganisaties daalt

,,Nederland werkt weer”, sprak koningin Beatrix in de troonrede. En premier Balkenende voegde daar later in zijn speech aan toe: ,,Er zijn volgend jaar meer mensen aan het werk dan in het topjaar 2001.”

De premier greep prinsjesdag aan om – na de jarenlange kritiek op het kabinet – de zegeningen van het beleid op te sommen. Balkenende zei trots: ,,Er maken nu minder mensen gebruik van de bijstand, de WW en de WAO. Dat is in 40 jaar tijd slechts één keer voorgekomen.”

De cijfers spreken voor zich: het aantal bijstandsklanten is sinds 2003 met 30.000 gedaald en komt volgend jaar uit op 310.000. Het aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen is sinds 2003 met 65.000 gedaald tot 825.000 in 2007. En het aantal werklozen neemt met bijna 80.000 af tot 345.000 volgend jaar.

Dat betekent dat in 2007 65 procent van de beroepsbevolking betaalde arbeid verricht. Dat percentage is slechts licht beter dan de 64,8 procent waarmee het kabinet-Balkenende in 2003 begon. Maar dat komt vooral door de economische recessie en het forse verlies van werkgelegenheid de afgelopen jaren. De cijfers laten vooral zien dat er sprake lijkt van een heuse trendbreuk: in de afgelopen dertig jaar steeg na elke recessie consequent het aantal mensen dat in een uitkering bleef hangen. Na deze recessie is dat voor het eerst niet het geval.

Nu de hervormingen en ingrepen in de bijstand, de werkloosheidswet en de WAO zijn afgerond, moet het kabinet extra aandacht gaan besteden aan groepen die niet zo makkelijk weer aan de slag kunnen komen, ofwel laagopgeleiden, jonge drop-outs, oudere werknemers of huismoeders. Voor deze groepen is meer nodig dan alleen een financiële prikkel van een lagere uitkering geven.

Maar deze groepen moeten zoveel mogelijk aan het werk om de vergrijzingskosten straks te financieren. Volgens de Sociaal Economische Raad zou tachtig procent van de beroepsbevolking moeten werken. Dat percentage is nog lang niet bereikt.

Minister De Geus van sociale zaken spreekt in zijn begroting dan ook over ’investeren in mensen’. Het kabinet trekt komend jaar extra geld uit voor meer scholing, meer tegemoetkoming in de kinderopvang, duizenden extra leer-werktrajecten en stageplekken. Werken voor je uitkering wordt mogelijk en er komt een belastingkorting gedurende drie jaar voor WAO’ers die een eigen bedrijf willen beginnen.

Het zijn slechts enkele maatregelen waarmee dit kabinet in de laatste maanden de moeilijke groepen uit de kaartenbakken wil krijgen. Verwacht kan worden dat een nieuw kabinet na de verkiezingen hier nog veel forser op zal inzetten.