’VS volgen op Guantánamo nu de regels’

De Verenigde Staten zeggen dat zij ’onwettige vijandelijke strijders’ in Guantánamo Bay weer volgens internationale verdragen behandelen.

„We respecteren de Conventies van Genève. Deze gevangenen hebben rechten’’, verklaarde gisteren John B. Bellinger, juridisch adviseur van de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Rice. Hij is voor een tweedaags-bezoek in Nederland.

Met zijn ’goodwill’-missie wil hij in Europa meer begrip kweken voor de Amerikaanse behandeling van mogelijke leden van Taliban, Al-Kaida en anderen die verdacht worden van het voorbereiden of plegen van aanslagen. Maar hij zal nog de nodige argwaan moeten overwinnen.

De VS verklaarden na de aanslagen van 11 september 2001 dat het internationale oorlogsrecht niet van toepassing was op de Guantánamo-gevangenen. Maar een kleine maand voor de tussentijdse verkiezingen voor het Amerikaanse Congres waait er een nieuwe wind. President Bush gaf het bestaan van de CIA-gevangenissen toe. Het Congres nam een wet aan waarin het vasthouden en berechten van ’onwettige vijandelijke strijders’ is vastgelegd. Ze worden berecht en hebben het recht om in beroep te gaan.

Bellinger ontkende gisteren categorisch dat de verkiezingen daarmee te maken hebben. „Het Hooggerechtshof had geoordeeld dat het oorlogsrecht gold voor deze gevangenen. Als we het nu niet hadden gedaan dan was het door de verkiezingen vertraagd. Ons verlangen is om deze mensen te berechten. Bovendien was de internationale druk groot om ze onder het oorlogsrecht te laten vallen.’’

Wat ook meespeelde is dat CIA-medewerkers vervolging vreesden vanwege onwettig martelen, en de gevangenen hadden na de lange verhoren niets meer te melden. Ook dat gaf Bellinger toe.