VS en Venezuela strijden om VN-zetel

Landen in Latijns-Amerika en de Cariben steunen, zeer tegen de zin van de VS, de kandidatuur van Venezuela voor een zetel in de VN-veiligheidsraad.

De komende weken besluit de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties welk land de plaats inneemt van Argentinië als niet-permanent lid van de Veiligheidsraad. Er zijn twee kandidaten: Venezuela en Guatemala.

Maar de echte strijd gaat tussen de Venezolaanse president Hugo Chávez en zijn Amerikaanse collega George Bush. Zoals altijd zijn de belangen groot, worden beloften gemaakt en gebroken, stemmen gekocht en verkocht.

De VS willen kost wat kost Venezuela buiten de Veiligheidsraad te houden. Washington vreest dat Venezuela straks meepraat over een aantal moeilijke kwesties die de raad de komende tijd bespreekt, waaronder eventuele sancties tegen Iran. De fel anti-Amerikaanse Chávez heeft gezegd Teheran te steunen. De vrees is ook dat Chávez, die Bush onlangs met de duivel vergeleek, dwars gaat liggen bij andere Veiligheidskwesties zoals Irak en Noord-Korea.

Washington heeft de laatste maanden flink gelobbyd en druk uitgeoefend op de Latijns-Amerikaanse landen om voldoende steun voor Guatemala te verzamelen. Zo dreigen de VS geen piloten op te leiden voor de F16’s die Chili wil kopen, als het land Venezuela steunt. Alle landen voelen de druk van de VS, maar toch lijkt Venezuela de beste papieren te hebben.

Cuba, Brazilië, Bolivia en Argentinië hebben al hun steun voor Venezuela uitgesproken. Venezuela heeft zich daarnaast de afgelopen jaren geliefd gemaakt bij de Caribische landen. Nadat Grenada in 2004 door de orkaan Ivan getroffen werd, bood Venezuela meteen hulp. Ook financiert Caracas een programma voor gratis medische zorg voor inwoners uit de Cariben. Tenslotte krijgen de meeste lidstaten in het gebied goedkope olie uit Venezuela.

De VS lijken één ontsnappingsroute over te houden. Om de niet-permanente zetel te bemachtigen moet een land minimaal twee derde van de stemmen krijgen. Lukt dat niet, dan kunnen de Amerikaanse landen besluiten om met een compromiskandidaat te komen. Dit is al een keer eerder gebeurd. In 1979 schoven de VS Colombia naar voren als kandidaat tegen Cuba. Cuba kreeg onvoldoende steun waarna Mexico compromiskandidaat werd.

Maar de tijden zijn veranderd. Bush heeft zich bij de Latijns-Amerikaanse landen met de oorlog in Irak en zijn aversie tegen Chávez niet populair gemaakt en vorig jaar moesten de VS in een vergelijkbare situatie een nederlaag slikken.

De VS steunden toen de Mexicaan Luis Ernesto Derbez voor het voorzitterschap van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), maar alle Caribische landen en een groot deel van de Latijns-Amerikaanse landen schaarden zich achter de Chileen José Miguel Insulza. Na vijf stemrondes waarin geen meerderheid werd behaald, trok Debez zich terug. Het was de eerste keer dat een OAS-voorzitter niet de zegen had van de VS.