Lenen is niet in trek. De Nederlandse studenten gaan liever werken. Zo’n vijftien uur per week. Hoe kom je uit met je budget?

Jongeren maken steeds meer schulden en studenten vormen daarop geen uitzondering. Onderzoekers signaleren bij studenten (en andere jongeren) een gemakkelijke houding ten aanzien van geld. Ze zien iets en willen dat gelijk hebben, ze sparen nergens meer voor. Instant bevrediging dus, het is de tijdgeest.

De verleidingen zijn ook groot. Mobiele telefoons en vakanties behoren tegenwoordig tot de eerste levensbehoeften van jongeren en dat wordt ze vele malen per dag op alle mogelijke plekken ingepeperd. Voor studenten geldt bovendien nog dat lenen goedkoop is en terugbetalen geen probleem, want hun kans op een goed betaalde baan is groot.

Dat laatste gaat echter ook steeds meer mis. Deurwaarders melden een toenemend bezoek aan oud-studenten in geldproblemen. In de periode 1998-2004 is het deurwaardersbezoek aan oud-studenten met 35 procent toegenomen.

Anderzijds moet niet het beeld ontstaan dat dé student zich een ongeluk leent voor het doen van leuke dingen. ,,Het gaat om twintig procent van de studenten. Dat valt dus best mee’’, zegt dr. Anja van den Broek van onderzoeksbureau ITS in Nijmegen en tevens projectleider van de Studentenmonitor van het ministerie van onderwijs. Volgens het budgetvoorlichtingsbureau Nibud is dat bij werkende jongeren het dubbele.

Het genormeerde maandbudget van de Nederlandse uitwonende volletijds-student van 761 euro (2004) bestaat uit drie delen: beurs, bijdrage ouders en eigen inkomsten uit arbeid. Overheid en ouders dragen elk voor ruwweg een kwart bij. De rest moet zelf worden geregeld, dus met werken of lenen. Inkomsten uit arbeid lopen terug de laatste jaren, de economie heeft tegen gezeten. Dan moet de tering naar de nering worden gezet.

Bij uitwonende studenten gaat zo’n 20 procent van het budget op aan studiekosten, het levensonderhoud vergt 55/60 procent, 12 procent is voor ontspanning en 10 procent voor overige kosten waaronder de mobiel. De studentenmonitor laat zien dat de eerste twee posten stabiel zijn gebleven of een lichte stijging vertonen, maar met name de uitgaven voor ontspanning zijn bij uitwonende studenten behoorlijk (20 procent) toegenomen. Als de beurs niet omhoog gaat, pa en ma niet bereid zijn gaten op te vullen en de kleine baantjes ook niet voor het oprapen liggen, is een gang naar de bank de laatste mogelijkheid en de cijfers laten zien dat dat steeds vaker gebeurt.

Overigens lenen studenten ook omdat het recht op een basisbeurs is verlopen, men de ouders niet verder wil belasten of men niet kan of wil werken. Zoals gezegd: ongeveer 20 procent leent louter om zich meer luxe te kunnen veroorloven. Anja van den Broek: ,,Dat betekent niet dat het geleende geld wordt besteed aan uitgaan, vakanties of mobieltjes. Kijk eens naar een studentenkamer van tegenwoordig. Die staat vol met spullen van Ikea, vroeger vond je er de afdankertjes van familie en vrienden. Maar Nederlandse studenten lenen vergeleken met hun Europese tegenhangers vrij weinig. Ze werken liever. Daarmee staat de Nederlandse student in Europa verreweg bovenaan.’’

De meeste Nederlandse studenten lenen dus niet, werken liever en zorgen daarmee voor een van de hoogste studenteninkomens in Europa, zo blijkt uit het onderzoek Eurostudent 2005, waaraan het instituut van Anja van den Broek zijn medewerking heeft verleend. Gek genoeg zijn de Nederlanders ook het minst van alle Europese studenten tevreden met hun inkomenspositie.

Nederlandse studenten werken gemiddeld 15 uur per week. Daar hebben ze ook alle tijd voor want de studiebelasting is niet zwaar, vindt Anja van den Broek. Volgens ex-staatssecretaris voor hoger onderwijs Rutte is die werkdrang slecht voor de studievoortgang. Van den Broek: ,,Uit onderzoek blijkt dat tot 10 uur per week erbij werken redelijk goed is voor de studievoortgang. Het brengt meer regelmaat en structuur in het studentenleven. Meer werken valt negatief uit, maar niet werken is zeker niet positief.’’

Uitgaven voor huur

Studenten met bijbaan en inkomsten uit werk

Inkomstenbronnen