Werkgevers en kabinet fluiten bonden terug

Een reële stijging van de lonen, zoals bepleit door de vakcentrales FNV en CNV, is voor de werkgevers onbespreekbaar. Het kabinet maant de vakbeweging om terughoudend te zijn.

Het gaat eindelijk weer wat beter met de rendementen van bedrijven, zeggen woordvoerders van de werkgeversorganisaties VNO-NCW en AWVN. We moeten voorkomen dat die winst teniet wordt gedaan door structurele loonverhogingen.

De aantrekkende economische groei was voor de vakcentrales aanleiding om deze week al aan te kondigen dat ze voor volgend jaar reële loonsverhogingen zullen eisen. De loonontwikkeling is de afgelopen jaren achtergebleven bij de inflatie; reëel zijn de werknemers erop achteruitgegaan. Die matiging heeft bijgedragen aan het herstel van concurrentiepositie en economische groei, erkennen de werkgeversorganisaties. Maar om nu te gaan roepen om loonsverhoging is een pavlovreactie, aldus een woordvoerster van de AWVN, die namens de werkgevers over tal van cao’s onderhandelt. „We moeten niet, nu het eindelijk goed gaat, het paard achter de wagen spannen.”

Als de lonen structureel omhoog gaan, vrezen werkgevers in de problemen te komen zodra het economisch tij weer wat tegen zit. VNO-NCW en AWVN vinden daarom dat loonsverhogingen afhankelijk moeten worden gemaakt van de bedrijfsresultaten, en bovendien een eenmalig karakter moeten hebben. Centrale afspraken over een structurele loonsverhoging zijn een ouderwets idee, aldus de woordvoerster van de AWVN.

Ook premier Balkenende en minister van financiën Zalm trokken gisteren van leer tegen de vakcentrales. „Een van de redenen dat het nu beter gaat, is de loonmatiging van de laatste jaren door de discipline van de vakbonden”, zei Zalm gisteren, „Laten we hopen dat het zo blijft, anders is het snel over.”

Balkenende waarschuwde om niet de fouten uit het verleden te herhalen, toen Nederland zich door de loonontwikkeling uit de markt prees. Alleen minister De Geus is weinig bezorgd. De minister van sociale zaken gelooft niet dat de vakbeweging zich ineens onverantwoord gaat opstellen. Bovendien mag er, nu het weer goed gaat, iets komen te staan tegenover de offers die de afgelopen jaren van mensen zijn gevraagd, aldus De Geus.

De overheid kan een bijdrage leveren, zegt hij, want de aantrekkende economie biedt ruimte voor een verlaging van de WW-premie. Ook de FNV pleitte daar deze week voor.