Sturende rol voor Seedorf lijkt niet erg waarschijnlijk

Op sportpark Middelmors in Rijnsburg zette een drievoudige Champions League-winnaar gisteravond na tweeënhalfjaar weer zijn eerste schreden bij Oranje. ,,Ik heb lang op dit moment gewacht’’, zei Clarence Seedorf.

Alleen voor hem dromden de fotografen bijeen en zoemden de camera’s aan de rand van het trainingsveld van Rijnsburgse Boys. Hoe zijn relatie met bondscoach Van Basten is, werd hem gevraagd. ,,Die is vandaag begonnen’’, sprak Seedorf lachend. ,,Het gaat erom dat we elkaar nu helpen’’, had hij eerder gezegd. ,,Ik hoop dat de bondscoach mij het vertrouwen geeft dat hij andere spelers heeft gegeven en ik zal proberen het maximale voor de ploeg te geven.’’

Of de geruchtmakende rentree van Seedorf voortkomt uit een wezenlijke verandering in de visie van de bondscoach, moet nog maar blijken – morgen in het oefenduel met Engeland en in een eventueel vervolg. Het valt voorlopig te betwijfelen. Seedorf is opgeroepen als vervanger van de geblesseerde Sneijder. Vorige week zei Van Basten geen aanleiding te zien om af te wijken van de weg die met Sneijder en Van der Vaart als creatieve middenvelders is ingeslagen.

Sinds zijn aantreden, in augustus 2004, heeft Van Basten zich laten leiden door de ervaringen van vier voorgangers: Hiddink, Rijkaard, Van Gaal en Advocaat. Zij slaagden er geen van allen in Seedorf in Oranje te laten renderen zoals bij zijn clubs, waar hem meer tactische privileges werden verleend. Seedorf stelde zichzelf centraal bij de nationale ploeg, was het breed gedragen verwijt, en hij handelde meer dan eens in strijd met de teamdiscipline.

Van Basten stimuleerde bij Oranje een nieuwe teamgeest, onder meer door tal van onbeschreven spelers te selecteren. Seedorf paste daar in zijn ogen om meer dan één reden niet bij. Sportief gezien, vanwege zijn grotendeels op balbezit gerichte speelstijl. En ondanks ontkenningen in die richting kon de indruk nimmer worden weggenomen dat Van Basten de dominante, eigenzinnige Seedorf óók om karakterologische redenen weerde.

Maar eind vorige week liet Van Basten de goede verstaander blijken dat er zich enige openingen aftekenden. Hij reageerde beschaafd op getuigenissen van Seedorf over bovenal zijn ongedoofde ambities voor Oranje – en dat was niet voor niets. Het lukt Van Basten maar niet om met zijn onervaren team noemenswaardige vooruitgang te boeken, niet in de laatste plaats omdat op het middenveld kracht en leiding ontbreken. Voor het eerste zou Seedorf kunnen zorgen. Hij is fysiek sterk en hij kan zich óók al jarenlang in de Europese top handhaven omdat hij zorgvuldig over zijn lichaam waakt en dientengevolge zelden of nooit geblesseerd is.

Maar de vraag is of Seedorf, 30 jaar inmiddels en gelouterd, ook een sturende rol in Oranje kan vervullen – en vooral of hij daartoe in staat wordt gesteld. Formeel gezien is hij vooralsnog aangeschoven als een stand-in. Daarbij komt dat Van Basten in de achterliggende jaren onmiskenbaar is beïnvloed door het gegroeide beeld dat Seedorf geen teamspeler is. Daar niets menselijks ook hem vreemd is, mag worden betwijfeld of Van Basten zich daarvan – zo hij dat al zou willen – volledig los kan maken.

De ironie wil, en dat lijkt tevens de basis voor het wijdverbreide wederzijdse onbegrip, dat Seedorf zichzelf als een ’groepsspeler’ bij uitstek ziet. Als zodanig wordt hij ook geprezen door zijn trainer en ploeggenoten bij AC Milan, en dat zijn voorwaar niet de minsten. Seedorf organiseert feestjes voor de spelers en mede op zijn verzoek kunnen de spelersvrouwen en kinderen de trainingen in Milaan geregeld bezoeken.

Het lijken bovenal uitingen van een Surinaams gevoel voor warmbloedige gemeenschapszin. In de kleedkamer van Oranje gaf Seedorf eind 2003 nota bene als gepasseerde speler het sein de handen ineen te slaan voor het beslissende duel in de EK-play-offs met Schotland. Op zijn manier bekommerde hij zich daarna tijdens het EK ook om de saamhorigheid, maar dat is een andere manier dan, grof gezegd, de Nederlandse waarmee de afstandelijke Van Basten affiniteit voelt. Tot diens rolmodel groeide Kuijt uit, als de nederige Hollandse jongen die gewoon doet en hard werkt.

,,Ik zal mijn mening geven als de bondscoach daarom vraagt’’, zei Seedorf in Voetbal International. ,,Als dat niet op prijs wordt gesteld, dan zal ik dat nalaten.’’ Na een langdurige patstelling – een onrijpe ploeg die de handvatten voor ontwikkeling mist – breekt er, hoe dan ook, eindelijk weer een interessante fase bij Oranje aan.