Gewiekst weldoener

De toekomstige Amerikaanse ambassadeur in Den Haag, Roland Arnall, lijkt een man met twee totaal verschillende gezichten: doortrapte zakenman en gulle weldoener.

Voor miljardair Arnall kwam Den Haag deze week echt binnen bereik. Maandenlang hield de Senaat zijn benoeming op, omdat er in liefst 33 staten rechtszaken liepen tegen kredietverlener Ameriquest, waarvan hij oprichter en grootaandeelhouder is. Met een schikking van 325 miljoen dollar lijkt dat obstakel uit de weg te zijn geruimd.

De beschuldigingen tegen Ameriquest waren niet mals. Het bedrijf richt zich op armen en mensen die voor banken te hoge schulden hebben. Verkopers zouden vele duizenden leners hebben voorgelogen over kosten, boetes en rentepercentages, documenten hebben vervalst of bezittingen absurd hoog hebben getaxeerd om leningen af te kunnen sluiten.

Volgens Arnall zijn de misstanden te wijten aan agressieve verkopers die de bedrijfsvoorschriften schonden. Maar consumentenorganisaties zeggen dat hij van de praktijken geweten moet hebben. Ameriquest is een privé-bedrijf, waarin Arnalls op alle topposities zitten. Roland en zijn vrouw Dawn zijn samen bestuursvoorzitter, een neef is vice-voorzitter, terwijl een broer tot voor kort een divisie leidde.

Opmerkelijk genoeg namen vertegenwoordigers van minderhedenorganisaties het bij de hoorzittingen in de Senaat voor de nu 66-jarige Arnall op. Zij procedeerden midden jaren negentig tegen zijn firma, omdat die voor hypotheken aan minderheden en vrouwen hogere tarieven rekende. Ook die zaken schikte Arnall voor miljoenen.

Maar daarna participeerde Ameriquest vrijwillig in grote voorlichtingscampagnes voor minderheden over lenen. Geef hem het voordeel van de twijfel, hielden organisaties van zwarten en Latino's de senatoren voor. Arnall leert van zijn fouten en herstelt ze.

Volgens Deval Patrick, een van de advocaten die Ameriquest in de jaren negentig aanklaagden, bracht de herinnering aan zijn eigen verleden Arnall tot inkeer. De miljardair riep bij hun eerste ontmoeting direct: “Hoe moet ik dit ooit aan mijn moeder gaan uitleggen? Dat ik aangeklaagd word voor discriminatie en het schenden van de burgerrechten?“ Hij, een joodse jongen die de holocaust met moeite had overleefd.

Arnall werd in 1939 in Parijs geboren in een uit Oost-Europa afkomstig Joods gezin. Zijn vader was kleermaker, zijn moeder verpleegster. Ze wisten de oorlog in bezet Frankrijk te overleven door onder te duiken. Het gezin emigreerde na de oorlog naar Canada, waar hij in de stad Montréal opgroeide.

Als jongeman trok hij naar Los Angeles in Amerika, waar hij bloemen verkocht op de hoek van de straat. Van daaruit schoof hij op naar het onroerend goed, om in 1979 zijn eerste kredietmaatschappij op te richten. Al die activiteiten hebben Arnall ongeveer twee miljard dollar opgeleverd. Hij staat 321ste op de lijst van rijkste wereldburgers.

Zijn jeugdervaringen stimuleerden Arnall om in 1977 het Simon Wiesenthal Centrum in Los Angeles te helpen. Mede dankzij zijn giften is dat nu een van de voornaamste centra ter wereld die de herinnering aan de holocaust levend houdt en vecht tegen antisemitisme, racisme, terrorisme en voor mensenrechten. Het is de weldoener in Arnall die toch altijd de overhand krijgt, zeggen kennissen als Deval Patrick.

Maar critici zien een koele zakenman, die in het verleden politici uit de beide partijen geld veel gaf en de Democraten net wat meer, omdat die in Californië de dienst uitmaken. Puur uit zakelijke overwegingen. Hij wilde met zijn giften wetten voorkomen die zijn leenpraktijken aan banden konden leggen.

Eerst steunde hij Democratisch gouverneur Gray Davis voluit. Zo hecht was hun band dat Davis Arnall en zijn bijna twintig jaar jongere, tweede vrouw Dawn in 2000 trouwde. Maar toen de Republikein Arnold Schwarzenegger aan zijn opmars begon, stapte Arnall even gemakkelijk over op 'Arnie'.

In de landelijke politiek steunde hij bij de laatste verkiezingen president Bush met twaalf miljoen dollar. Hij stak verder een miljoen dollar in diens inauguratie. Daarmee kocht hij in feite een ambassadeurschap, een favoriete post voor Amerikanen op leeftijd die willen bewijzen dat ze tot meer in staat zijn dan geld verdienen.

Volgens zijn verdedigers komen Arnalls steun voor Bush en de belangstelling voor een diplomatieke post niet uit berekening voort. Na '11 september' zou ook hij in de politiek 'het goede' hebben willen doen en dat betekende Bush helpen “om de wereld te bevrijden van de vloek van terrorisme“ .