Remises taboe in Gibraltar

Schaken op een apenrots, zo zou je het jaarlijkse toernooi in Gibraltar kunnen omschrijven. Maar daarmee is nog niet gezegd wat voor evenement het ’Gibtelecomtoernooi’ eigenlijk is. Om te beginnen lokte de prijzenpot van zo’n slordige 80.000 Engelse ponden een groot aantal sterke spelers naar deze kolonie van Engeland. Zo gaf de Britse topspeler Michael Adams acte de présence, evenals zo’n 30 collega grootmeesters en een hele reeks van sterke meesters.

Het comité had, met het aantrekkelijke prijzengeld in het vooruitzicht, de regel opgesteld dat er voor de veertigste zet geen remise mocht worden aangeboden. Een loffelijk streven, maar in de praktijk nauwelijks haalbaar. Want hoe moet je als wedstrijdleider ingrijpen als twee kannonnen tegen elkaar een zetherhaling in de stelling vlechten (zoals bij Kuzobov-Sokolov gebeurde: 1. d4 d5 2. c4 dxc4 3. Pf3 Pf6 4. e3 Le6 5. Pc3 Pc6 6. Pg5 Lg4 7. Lxc4 Lxd1 8. Lxf7+ Kd7 9. Le6+ Ke8 10. Lf7+), die ze beiden moeilijk uit de weg kunnen gaan?

Niettemin kreeg de organisatie voor een groot deel haar zin, want er was veel strijd. De tweede noviteit in dit toernooi was het gebruik van het zogenoemde MonRoi-systeem, waarbij de spelers werd opgedragen de zetten van hun partijen elektronisch in te brengen. Als het aan de makers van dit minicomputertje ligt, behoren de notatiebiljetten binnenkort tot het verleden. Overigens weigerde een aantal gerenommeerde spelers om met de nieuwe technologie in zee te gaan, onder wie de latere toernooiwinnaar Vladimir Akopian. Die speelde trouwens een bizar toernooi. Hij had het niet zo op vrouwelijke tegenstanders, tegen wie hij 1,5 punt liet liggen. Zo verloor hij in de eerste ronde van Irina Krush (VS) en werd het in ronde vijf remise tegen Zhu Chen (China). Maar de overige zeven partijen won hij in grote stijl, waarbij vooral zijn overwinning in de laatste ronde tegen de jonge, talentvolle Kuzubov zeer indrukwekkend was.

Krush - Akopian (zie diagram 1)

Na duizelingwekkende verwikkelingen is er een dame-eindspel ontstaan waarin Akopian zijn hand overspeelt.

42. ... Kh8? Na deze beroerde koningszet wordt wits e-pion veel te gevaarlijk. Na 42. ... Kf8 is remise binnen handbereik.

43. e6 De3+? Na deze tweede fout is het vrijwel gebeurd met de zwartspeler.

44. Kd1 c4 45. Dd8+ Kh7 46. e7 Dg1+ De witte koning dient alleen nog uit de schaakjes te lopen. Krush gebruikt de zwarte pionnen a7 en c4 als schild en haalt simpel het punt binnen.

47. Kc2 Dxg2+ 48. Kc3 Df3+ 49. Kb4 a5+ 50. Kc5! Dxh5+ 51. Kc6 Dg6+ 52. Kc7 Dg3+ 53. Kc8 (1-0).

Akopian - Kuzubov (zie diagram 2).

17. ... De7? Zeer onvoorzichtig, beter is 17. ... Pe5.

18. Pxc6!! Een briljant stukoffer.

18. ... Kxc6 19. Pd5! De8 Belangrijk is dat 19. ... Lxd5 faalt op 20. exd5+ Kd7 21. Db5+ en mat.

20. Da6! De enige zet om de aanval gaande te houden. Wit moet voorkomen dat de zwarte koning terugkruipt.

20. ... Lf8 21. Dxa7 Lc5 22. b4! In feite de doodsteek.

22. ... Dd7 23. Da6 Opgegeven want na bijvoorbeeld 23. ... Pe5 24. b5+ Kd6 25. Pxb6+ wint wit het ’hele huis’ (1-0).

Er waren succesjes weggelegd voor twee Nederlandse jeugdspelers. De 19-jarige Robert Ris was dichtbij een grootmeesternorm, onder meer door de volgende partij.

Ris - Spraggett

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 b6 4. g3 La6 5. Dc2 Lb7 6. Lg2 c5 7. d5 exd5 8. cxd5 Pxd5 9. Db3!? Pc7 10. Pe5 d5 11. Pc3 Ld6 (zie diagram 3)

12. Pxf7! Prachtig gespeeld, maar allemaal bekend!

12. ... Kxf7 13. Pxd5 Kf8 14. Lg5! Weer een fraai offer en ook dat was al eens gespeeld. In de partij Kazhgaleyev - Al Sayed, Doha 2006 volgde nu: 14. ... Lxd5 15. Lxd8 Lxg2 16. 0-0-0 Lxh1 17. Txd6 Pe8 18. De6 Pc6 19. Td7 en zwart gaf het op.

14. ... Dd7 Het is duidelijk dat 14. ... Dxg5 faalt op 15. Pxc7 Lxc7 16. Lxb7.

15. 0-0-0 Pc6 16. Df3+ Ke8 17. De4+ Pe6 18. Pc7+! Sterk gespeeld.

18. ... Dxc7 19. Dxe6+ Le7 20. Lxc6+ En opgegeven, de stelling na 20. ... Lxc6 21. Lxe7 is een drama voor zwart (1-0).

De 17-jarige Robin Swinkels haalde zijn derde en laatste IM-resultaat en mag zich binnenkort internationaal meester noemen.

Swinkels - Dawson (zie diagram 4)

Waar je aanvalsvoortzettingen als Pd6+ of f6 zou verwachten, kiest Swinkels voor de technische aanpak.

21. Txd5 cxd5 22. Pd6+ Lxd6 23. exd6 Da6 24. Dxa6 bxa6 25. fxe6 fxe6 26. Le5 Swinkels krijgt gelijk, want wit tikte het resterende eindspel simpel uit (1-0).

Diagram 1

Diagram 2

Diagram 3

Diagram 4