Peperpasta met de consistentie van vla

Jaren geleden heb ik mevrouw Thijssen, die toen nog anders heette, meegenomen naar een echt Thais restaurant in Utrecht. Echt authentiek, zeiden kenners. Het zou ons wel bevallen.

Inderdaad brachten wij een genoeglijke avond door, onder voortdurende uitwisseling van ’Lekker, hé?’ en ’Heet, hé?’. Tegen het eind van de avond waren onze tongen verlamd. Nooit daarvoor, en ook nooit daarna, heb ik zo heet gegeten. Wij konden niet meer proeven, wij brandden alleen.

Sindsdien heb ik een fascinatie opgebouwd voor het duivelse ingrediënt dat peper heet. Waarom is het zo heet? Daar heeft zo’n plant toch niets aan. Een plant moet zijn zaden verspreiden over de wereld via vruchtjes, die door dieren gegeten worden. De zaden reizen in de darmen van de dieren mee naar onbekende oorden. Maar geen beest is toch zo gek om met een verschroeide bek door het leven te gaan? Ja, mensen. Maar verder? Heel hongerige konijnen?

Tot deze week. Via een vak-ezine bereikt mij het antwoord op mijn lang gekoesterde vraag. Pepers zijn helemaal niet bedoeld voor zoogdieren als mensen, ontdekten wetenschappers van de universiteit van Washington.

De stof capsicine, die het hete van peper veroorzaakt, moet juist hongerige bekken vol tanden afschrikken! Het malen der kiezen beschadigt de zaadjes binnenin, en daar is de plant niet bij gebaat. De peper is eigenlijk alleen bedoeld voor vogels, want vogels kauwen niet.

Sinds onze avonturen in de Thai staat er wel een potje sambal in de koelkast, voor op de pindakaas, in de soep en zo. Lekker, maar het blijft eigenlijk vooral heet. Er moet toch meer mee te doen zijn?

En jawel, dat kan. Aardappelsambal, om maar wat te noemen. Of rode ui & honing, of masala tomaat: rode potjes die ik zomaar uit een schap van een delicatessenwinkel trek. Gemaakt door Hotti Sambal in Rotterdam, van zo puur mogelijke ingrediënten, liefst biologische. Pierre Wind schijnt er dol op te zijn, meldt de website Hottisambal.nl. Nu ik nog.

De Hotti’s, want zo heten deze sambals, zitten in kleine glazen potjes met een stevige deksel. euro4,95 per stuk kosten ze, wat flink is voor peperspasta. Twee zijn er rood ( de masala tomaat en de tomaat) eentje is bruin (de rode ui en honig) eentje is bleek als de aardappel die erin zit. Ze geuren allemaal dat het een lieve lust is, waarbij die met ui het water letterlijk op de tong brengt en de Hottie-tomaat het heetste ruikt – die maar tot het laatst bewaren. Er staat al een glaasje water klaar.

De consistentie verschilt nogal, de twee met tomaat zijn gemalen, de honing-ui bestaat uit grove stukken en de aardappel is in sliertjes. Hete sliertjes, ook nog, maar niet heel erg heet. Ze zijn vooral zuur, en kruidig, de aardappelsmaak is moeilijk te herkennen. Nee, dan de rode ui met honing. Die is zoet, zal de honing wel zijn, en erg uiig – iets heter dan de aardappelvariant.

Nu kom ik aan het echte werk. De tomaat-massala heeft de rode kleur van pepers – als dat maar goed gaat. Maar, hé, hij is eigenlijk bijna niet heet. Wel heel lekker, met de consistentie van korrelige vla. Zo’n potje kun je gewoon leeglepelen.

De Hotti-tomaat is inderdaad het heetst, een geniepig heet dat pas losbarst nadat de romige smaak van tomaten de tong heeft gerust gesteld, dan slaan de pepers toe. Maar ook deze is, voor een sambal, van lovenswaardige mildheid.