Turkmenen naar stembus voor nieuwe ’Turkmenbasji’

Turkmenistan houdt morgen presidentsverkiezingen. Er zijn zes kandidaten, maar Berdymukhamedov wint.

Het is voor het eerst dat de Turkmenen de keus hebben uit meerdere kandidaten. Waarnemend president Kurbanguly Berdymukhamedov verslaat morgen zo goed als zeker de vijf andere kandidaten van zijn partij, de enige toegestane politieke partij. Toch is dat al een hele verbetering ten opzichte van hoe het was.

In december overleed president Saparmoerat Nijazov. Nijazov benoemde zichzelf in 1985 tot president voor het leven van het Centraal-Aziatische land en begon een bizarre persoonlijkheidscultus. Hij gaf zichzelf de bijnaam, Turkmenbasji, ’Vader van alle Turkmenen’. Nijazov liet zijn land zonder opvolger achter. Tijdens zijn leven werden potentiële kandidaten geëlimineerd, ministers rouleerden om het half jaar om te voorkomen dat ze macht kregen. Alleen Berdymukhamedov heeft de steun van het leger en veiligheidsdiensten.

In de aanloop naar de verkiezingen heeft Berdymukhamedov’s een aantal veranderingen aangekondigd, die de Turkmenen en internationale waarnemers hoopvol stemmen. Zo wil hij de schoolgang met een jaar verlengen. Daarnaast wil hij meer ziekenhuizen op het platteland en gaat hij maatregelen nemen tegen drugsverslaving en infectieziekten, problemen die officieel nooit bestonden.

Maar waarschijnlijk is het ijdele hoop. Het was immers Berdymukhamedov zelf die als minister van gezondheid verantwoordelijk was voor het terugbrengen van het aantal onderwijsjaren van elf naar negen jaar en het sluiten van 80 procent van de ziekenhuizen op het platteland, onder het motto ’wonen op het platteland maakt gezond’.

En om waarnemend president te worden moest Berdymukhamedov de Grondwet schenden. Die bepaalt dat de parlementsvoorzitter interim president wordt. Maar Berdymukhamedov stuurde de voorzitter de laan uit.

Berdymukhamedov laat een aantal belangrijke onderwerpen onbesproken. Want wat gebeurt er straks met de zwarte lijsten van ongewenste personen en het onbekende aantal politieke gevangenen. Het doen en laten van de andere kandidaten wordt strak geregisseerd en oppositieleden mogen het land niet in. Volgens de oppositie in ballingschap is Berdymukhamedov oude wijn in nieuwe zakken.