Paniek

Het afvaardigen van Minister Vogelaar, zondag naar het tv-programma Buitenhof, om Máxima nogal opzichtig ’in bescherming te nemen’ duidt op grote paniek. De radeloosheid binnen de ploeg-Balkenende en het huis van Oranje moet de laatste dagen een hoge vlucht hebben genomen. Half Nederland, inclusief de Bond van Oranjeverenigingen, viel over de woorden van Máxima over de Nederlandse identiteit. Je kunt natuurlijk altijd proberen de brand te blussen, maar dan moet je daar wel een zwaarder gewicht op af sturen dan Ella Vogelaar met haar tuinslang. Want Nederlanders gaan, denk ik, liever winkelen op zondag dan dat ze thuis blijven om kromme metaforen aan te horen als: „dé Nederlander is geen mal waar je iedereen zo in kunt gieten”. Maar goed, minister Vogelaar had vooral tot taak in naam van de regering als bliksemafleider te fungeren om die onhandige prinses uit de wind te houden. Drie ministers hebben de kletskoek bij de thee van Máxima vooraf goedgekeurd en voor eventuele klachten zouden we bij hen moeten zijn. Maar nee, hoor. Natuurlijk geeft het te denken dat Balkenende, ridder van de normen, de waarden en de VOC-mentaliteit, de grote relativeringsoperatie van Máxima over de Nederlandse eigenheid liet passeren. Maar tegelijk is dit geruststellend. Ook gedateerde beginselen als ministeriële verantwoordelijkheid zijn minder statisch geworden. De deur van de gouden kooi staat open en de Oranjes bemoeien zich volop met maatschappelijke vraagstukken. Laat ze dan ook aan de eigen verantwoordelijkheid proeven als ze een politieke boodschap uitdragen die niet iedereen waardeert. Of dacht Máxima dat de Nederlander eigenlijk niet bestaat maar misschien toch wel een beetje: als het prototype van de gedweeë ja-knikker. Vrijheid van meningsuiting is een groot goed en ik zie niet in waarom die van de schoondochter van de koningin zou moeten worden ingeperkt. Bovendien is het persoonlijke in het politieke verhaal van Máxima alomtegenwoordig. Daar moeten onkundige ministers met hun tengels afblijven. Als de prinses van Oranje ons wil vertellen dat haar zeven jaar durende zoektocht naar de Nederlandse identiteit vruchteloos was, is dit een persoonlijke ervaring en een mooie aanleiding voor een debat. We gaan toch niet met Hirsch Ballin, Balk en Vogelaar over de diepste roerselen van de prinselijke ziel discussiëren, terwijl we de nieren van de eerste betrokkene rechtstreeks kunnen proeven? Kom nou! Máxima is tot het kamp der cultuurrelativisten toegetreden en probeert haar bevoorrechte positie te gebruiken om invloed uit te oefenen. Dissonante geluiden konden niet uitblijven. Bovendien staat Máxima zeker niet moederziel alleen. Er zijn genoeg zelfhaters die het voor hun lieve prinses willen opnemen. Zelfs in het parlement. Zo betreurde SP-senator Meulenbelt gisteren op haar site dat Máxima vastgeketend zit aan Nederland: „Zij is gebonden aan dit kutlandje met zijn provinciaalse geschetter.” Nederland bestaat dus toch wel. En is zelfs zo genereus om senatoren- en prinsessensalarissen uit te keren aan degenen die het K-landje vervloeken of niet zien staan.