Strijdlustig kunstminnaar

Wim van Krimpen is een kunstkenner en -liefhebber in hart en nieren. Die bezieling draagt hij uit in het Haags Gemeentemuseum, dat sinds zijn benoeming tot directeur, zeven jaar geleden, de bezoekcijfers elk jaar zag stijgen. Eigenlijk is alles wat Van Krimpen (1941) heeft aangepakt, een succes geworden. De gereformeerde domineeszoon die rechten studeerde, richtte de KunstRai op, had een toonaangevende galerie in Amsterdam, maakte van de Kunsthal in Rotterdam een goed draaiende tentoonstellingsmachine en haalde de stofkam door het Fries Museum. Maar in de ’gereformeerde kunstkerk’, zoals hij wel eens spottend het academische kunstcircuit noemt, wordt met enig dédain over hem gesproken. Hij zou te veel gefocust zijn op bezoekcijfers en de kunsten verkwanselen voor amusement.

„Allemaal jalousie de métier”, zegt Wim Pijbes, die Van Krimpen opvolgde bij de Kunsthal en jarenlang met hem samenwerkte. Van Krimpen is geen kunsthistoricus, praat in gewone mensentaal over kunst en vindt dat musea een groot publiek moeten bereiken. Pijbes: „Daarmee scoor je niet bij de zelf benoemde elite die alleen op een hoog niveau over kunst met elkaar wil discussiëren. Het is prima dat dat ook gebeurt, maar dat is maar één facet van de kunstwereld.”

Dat Wim van Krimpen een fenomeen is in de kunstwereld, zal niemand betwisten. Alleen al met zijn optreden wijkt hij af van de doorsnee-museumdirecteur. Hij heeft het hart op de tong en doet ook nog eens wat hij zegt. Voeg daarbij de snelheid waarmee hij beslissingen uitvoert en zijn strijdlust en het is duidelijk waarom er soms stevige fricties zijn. „Soms is hij voor sommigen te impulsief”, vindt Pijbes.

Dat laatste heeft hem misschien parten gespeeld in de affaire rond de Iraanse kunstenares Sooreh Hera. Van Krimpen selecteerde haar foto’s en film voor een tentoonstelling, omdat hij het interessant vindt hoe ze het thema religie en homoseksualiteit belicht. Van Krimpen las vervolgens in dagblad De Pers dat de kunstenares blij was dat hij het ’lef’ had om foto’s te exposeren waarop de islamitische profeet Mohammed en diens schoonzoon Ali als homo waren afgebeeld. Van Krimpen was zich er totaal niet van bewust geweest dat op de maskers de gezichten van Mohammed en Ali waren afgebeeld. Hij besloot deze foto’s niet te laten zien, omdat hij ze beledigend vindt voor bepaalde groepen. Ook voelde hij zich misbruikt door Hera die van zijn museum een politiek platform wil maken.

Volgens de kunstenares was de directeur gezwicht uit angst voor een kleine islamitische minderheid en schuwde hij het debat. „Hij is juist iemand die altijd het debat opzoekt en voor niets of niemand bang is”, zegt directeur Kees van Twist van het Groninger Museum. Daar kunnen ze in het noorden, waar Van Krimpen het Fries Museum opfriste, over meepraten. Hij zette de klederdrachtcommissie die al jaren kantoor hield in het museum buiten de deur, wat tot heftige protesten leidde. Van Krimpen dreef het conflict verder op de spits door vervolgens in de Leeuwarder Courant een referendum over zijn aanblijven aan te kondigen. Maar toen hij wegging was de stoffige ’burcht van Wodan’, zoals hij naar eigen zeggen het Fries Museum aantrof, wel veranderd in een fris en eigentijds museum.

Hij heeft het imago van een slavendrijver en het klopt dat hij veel eist van zijn medewerkers. Plichtsbetrachting kreeg hij van huis uit mee. Volgens Wim Pijbes is hij heel trouw in zijn relaties. „Maar als je het bij hem hebt verpulkt, is het ook echt gedaan.”

Zijn eigen vader heeft dat ondervonden. Toen deze na een huwelijk van 25 jaar scheidde van zijn moeder om te trouwen met zijn secretaresse en van de synode ontslag moest nemen als predikant, verbrak Wim van Krimpen alle contacten met zijn vader. Hij koos voor zijn moeder. Zijn vader heeft nog wel geprobeerd het goed te maken, maar hij hield dat af. Achteraf had hij daar wel een beetje spijt van, zei hij ooit in een interview met Trouw. „Maar je maakt nu eenmaal keuzes in het leven. En mijn moeder had mijn steun meer nodig dan mijn vader, die een nieuw leven kon opbouwen.”