Balkenende mag van Kamer niet naar EU-top met Mugabe

Ook Balkenende moet de EU-top met Afrika boycotten als Mugabe van Zimbabwe komt, vindt de Tweede Kamer. Balkenende wacht af.

Premier Balkenende staat onder druk van de Tweede Kamer om weg te blijven van een EU-Afrikatop als Robert Mugabe van Zimbabwe komt. Coalitiepartners CDA en ChristenUnie, en ook de oppositiefracties VVD, SGP en PVV vinden dat Balkenende het voorbeeld van de Britse premier Gordon Brown moet volgen.

Brown liet gisteren weten dat hij het ’ongepast’ zou vinden om te confereren met Mugabe die, zoals Brown schreef in het dagblad The Independent, verantwoordelijk is voor de ’mishandeling van zijn eigen bevolking’.

Mugabe staat bovenaan een lijst van 131 Zimbabwanen voor wie een inreisverbod van de EU geldt. Brown verzet zich tegen een uitzondering op dat verbod om Mugabe toe te laten tot de top op 8 december in Lissabon.

Minister Verhagen van buitenlandse zaken noemt het doorgaan van de top zeer belangrijk, maar vindt de komst van Mugabe ook onwenselijk. Tot nu toe hoopte Verhagen op een ’creatieve oplossing’ van EU-voorzitter Portugal. Die zou bijvoorbeeld de mensenrechten in Zimbabwe op de agenda kunnen zetten als Mugabe wel komt.

De VVD wil zo’n compromis niet. „Als Nederland niet met Hamas praat kan er ook geen officiële ontmoeting met Mugabe zijn”, zeggen de liberalen. De CDA-delegatieleider in het Europees Parlement, Maria Martens, wil dat Portugal van Zimbabwe eist dat Mugabe een vervanger stuurt. Mugabe zelf hoort niet thuis op de top, vindt zij.

Premier Balkenende zei af te wachten hoe het Portugese voorzitterschap de lastige knoop doorhakt.

Voor Portugal had de Afrikatop een van de pronkstukken van zijn EU-voorzitterschap moeten worden. De Portugese premier José Sócrates zei in juli op een bijeenkomst van de Afrikaanse Unie dat het ’onbegrijpelijk’ is dat Afrika wordt verontachtzaamd in het buitenlands beleid van de EU. Portugal wil op de top ook eens over andere dingen praten dan ontwikkelingshulp. Vooral de groeiende invloed van China dat veel Afrikaanse grondstoffen koopt in Afrika, baart de EU zorgen.

Als Mugabe geen uitnodiging krijgt, dan zou menig Afrikaans land ook weg blijven van de top. Veel Afrikaanse leiders zien Mugabe nog als een held in de onafhankelijkheidsstrijd van zijn land. Bovendien willen ze niet toegeven aan de druk van vroegere koloniale machten in Europa, zoals Groot-Brittannië.

President Mwanawasa van Zambia heeft al gezegd dat hij solidair is met Mugabe. „Dat wil niet zeggen dat ik gelukkig ben met de situatie in Zimbabwe, maar ik vind het nodig om de dialoog met onze Zimbabwaanse collega’s voort te zetten.”