Denen vluchten via ’liefdesbrug’

Door strenge immigratie-regels kunnen veel gemengde stellen zich niet in Denemarken vestigen. Zij wijken uit naar Zuid-Zweden.

In haar eetkeuken zit Line Gry Christensen klaar met een Zweeds kladdkaka, een chocoladetaartje. „Of het lekker is weet ik niet, ik heb het nog nooit geproefd”, zegt Line (25) met een verontschuldigend gebaar. De Deense voelt zich een vreemde in Zweden, waar ze sinds 2005 woont met haar echtgenoot Ramzo Baluku (25) uit Oeganda.

De twee moesten naar Zweden uitwijken, omdat Ramzo in Denemarken geen verblijfsvergunning zou krijgen. Ze waren nog geen 24, zoals de Deense immigratiewet vereist.

In een ander appartement, aan de Deense kant van de Sont, zitten de Deense Halfdan Rump (21) en zijn Japanse vrouw Sachie Kyogoku (32). Zij passen tijdelijk op het appartement van de ouders van Halfdan in Kopenhagen. „Een vakantie in eigen land”, grapt Halfdan.

Het is een grap met een bittere ondertoon, want het paar woont niet in Denemarken. Ook zij moesten uitwijken naar Malmö, omdat Halfdan nog geen 24 is. „Ik word gestraft omdat ik met een buitenlandse ben getrouwd. Ik ben als Deen blijkbaar niet goed genoeg voor Denemarken”, aldus Halfdan.

In 2002 werd in Denemarken de immigratiewet aangescherpt. De minimumleeftijd werd verhoogd naar 24 jaar, om gedwongen huwelijken van vluchtelingen en migranten tegen te gaan. Daarnaast werd de ’verknochtheidseis’ ingevoerd, waarbij paren met een niet-Europese partner moeten aantonen een zekere ’band’ met Denemarken te hebben: via de taal, familie of opleiding.

Maar de criteria zijn vaag. En hoe verknocht kan Sachie Kyogoku raken aan Denemarken als ze er niet mag wonen, wegens een ’te jonge’ echtgenoot?” We maken ons geen illusies”, zegt Sachie, die veel last heeft van depressies. „Ik voel me schuldig, omdat mijn partner door zijn huwelijk met mij niet in zijn land kan wonen.”

Beide paren vestigden zich in Malmö, waar Denen zich vrij mogen vestigen en hun buitenlandse partners binnen enkele dagen een Zweedse verblijfsvergunning krijgen. Na twee jaar in Zweden kunnen de buitenlandse partners dan de Zweedse nationaliteit verkrijgen. Vervolgens kunnen zij als ’Zweed’ zonder problemen met hun Deense partner naar Denemarken.

Zo zijn er veel gemengde paren die kozen voor ’de Zweedse oplossing’. Dat is des te makkelijker doordat er sinds 2000 een brug ligt tussen Kopenhagen en Malmö, in de volksmond de ’liefdesbrug’ genoemd. Dat is een leuk detail, maar, zegt Halfdan: „Zelfs met de brug kost het me drie uur reistijd naar en van de universiteit in Kopenhagen.”

Omdat hij in Zweden woont, mag hij niet stemmen in Denemarken. Zijn Japanse vrouw krijgt geen bankpasje voor zijn Deense rekening. „Het zijn kleine dingen, maar het is vervelend. Het voelt alsof ik eruit ben geschopt”, zegt Halfdan.

„Ik begrijp de bitterheid van deze echtparen”, reageert Irene Simonsen van de liberale partij Venstre, de regeringspartij die destijds de immigratiewet aanscherpte. „Met de wet gaan we gedwongen huwelijken tegen, die een groot integratieprobleem vormen. Veel allochtone meisjes moeten op hun achttiende trouwen, stoppen met hun opleiding en gaan thuis zitten. Deze echtparen zijn misschien bitter, maar ze kunnen tenminste hun eigen partner kiezen.”

Volgens Bolette Kornum (34), voorzitter van de vereniging Aegteskaber uden Grae nser (Huwelijken zonder grenzen), heeft de wet geen einde gemaakt aan het uithuwelijken. „Deze meisjes en jongens worden door hun ouders nu gewoon naar Zweden gestuurd.” De organisatie Moslims in Dialoog spreekt van een ’export van het probleem’.

„Als ik klaar ben met mijn studie, verhuizen we naar een grote stad. Misschien naar Berlijn, Londen of naar Tokio”, zegt Halfdan. „We willen helemaal niet meer naar Denemarken.”