Langer in Uruzgan? Akkoord. Maar wie houdt de Amerikanen in het gareel?

Wie A zegt moet ook B zeggen. Zo bezien kunnen we het alleen maar toejuichen dat Nederland in Uruzgan blijft. Het zou immers onverantwoord zijn om na twee jaar vechten alsnog de loper uit te leggen voor de taliban, de Afghanen in de steek te laten en zo het aanzien van de Navo in de rest van de wereld te grabbel te gooien. Trouwens, hoe zouden we het de nabestaanden moeten uitleggen van de twaalf slachtoffers die de missie tot dusverre heeft geëist?

Wat me echter dwars zit is dat het nooit ’onze’ missie is geweest en het vermoedelijk ook nooit zal worden. ’Wij’, dat wil zeggen Nederland, Duitsland, Frankrijk en de meeste andere Navo-landen hebben destijds gekozen voor een opbouwmissie. Peacekeeping (vrede bewaren) was het doel en niet peace enforcing (vrede afdwingen). Dat het uiteindelijk op peace enforcing uitdraaide, hebben we te danken aan de Amerikanen die het naïeve idee koesteren dat je een land als Afghanistan met een overmacht aan wapens en grof geschut van een middeleeuwse samenleving kunt veranderen in een moderne, democratische staat.

Waar deze naïviteit toe leidt hebben we gezien in Irak. Mijn hoop was daarom dat het in Afghanistan anders zou uitpakken. Dat werd voor een groot deel een Navo-aangelegenheid en dit bondgenootschap, dacht ik, zou het rustiger aanpakken. Niet heel Afghanistan in één keer willen bezetten, maar de vrede handhaven in gebieden waar dat mogelijk is. In Kaboel en omgeving en in het noorden. Daar eerst iets opbouwen en zo stap voor stap de rest van Afghanistan pacificeren. Desnoods in een proces van vele jaren. Het was buiten de waard gerekend. De Amerikanen wilden vol ongeduld de vrede in het hele land afdwingen. Ze wilden de taliban uitroken en ze (met dank aan De Hoop Scheffer) zagen kans ons op sleeptouw te nemen. We kregen een missie toegewezen in het riskante Uruzgan, waar van vrede handhaven geen sprake kon zijn, laat staan dat we er iets konden opbouwen.

Dat Amerika zal ook in de komende jaren zijn stempel op de missie blijven drukken. Het zal achter onze rug om papavervelden vernietigen en zo de bevolking tegen ons opjutten. Het zal ook weigeren te onderhandelen met de redelijken onder de taliban. Amerika zal zich blijven vastklampen aan het naïeve idee als machtigste staat ter wereld de dingen met geweld naar zijn hand te kunnen zetten. De Europese landen hebben deze Pax Americana tot nog toe geslikt, verdeeld en weinig vastberaden als ze waren. Ik mag echter hopen dat Europa in de komende jaren wel kans ziet zijn stempel te zetten op de missie in Afghanistan. Zo niet, dan zie ik het somber in. Dan loopt de Navo het risico onderuit te gaan. Vandaar mijn vraag: Langer in Uruzgan? Akkoord. Maar wie houdt de Amerikanen in het gareel?