Migratie is niet een westers alleenrecht

De komt van grote aantallen migranten uit de derde wereld naar Europa hoeft geen probleem te zijn. Geef hun gewoon een baan voor vijf jaar.

Migratie en internationalisering zijn niet van de laatste tijd. Het zijn uitvloeisels van eeuwenlange processen, waarin tussenmenselijke bindingen zich over steeds grotere afstanden uitstrekken, steeds meer en steeds verder over staatsgrenzen heen.

Zie hoe steeds meer Nederlanders tijdelijk in het buitenland werken. Niet alleen diplomaten en militairen, maar ook wetenschappers, voetballers, EU-politici, zendelingen, leerkrachten, ontwikkelingswerkers, medewerkers van internationale bedrijven etcetera. Een groeiend aantal jongeren wil in het buitenland studeren, zelfs vwo’ers doen dat al. Weer andere jongeren storten zich na het eindexamen in het avontuur en gaan op wereldreis.

Universiteiten streven naar internationale afdelingen. In Utrecht en Middelburg zijn zelfs internationale colleges opgericht. Samengevat: Nederland en Nederlanders nemen volop deel aan het proces van migratie en internationalisering.

In onze moderne wereld moet dit geen probleem zijn: vrijwel alle landen in de wereld willen immers internationaliseren. Migratie en internationalisering mogen echter nooit het alleenrecht van westerse landen zijn. Dit soort processen kan alleen slagen als er sprake is van wederkerigheid. Inwoners van de arme landen worden door contacten met westerse expats – mensen die voor hun werk tijdelijk in het buitenland wonen – en de internationale media op ideeën gebracht: waarom zouden zij óók niet op zoek gaan naar werk buiten hun regio? Deze initiatieven worden in Europa lang niet altijd geapprecieerd. Sommige Europese landen roepen zelfs om een immigratiestop voor migranten uit niet-westerse landen. Maar dat betekent ook een barrière voor de internationalisering van de westerse landen.

Om te oordelen over de motieven van de immigranten, moet je iets weten van hun levensomstandigheden. In de meeste arme landen kunnen burgers in het gunstigste geval een baan kópen. Daarvoor moeten zij jarenlang een deel van hun salaris aan een werkgever of bemiddelaar afstaan. Daarom zijn mensen bereid om grote sommen bij elkaar geschraapt geld aan mensensmokkelaars te betalen: het is véél duurder, maar zij krijgen daarmee wel véél meer kansen. In hun vaderland is nauwelijks of geen werk. Als het lukt in een rijk land te komen, kan een hele gemeenschap meeprofiteren.

De migrantenstromen hoeven voor Europa helemaal geen probleem te zijn, mits de overheid bereid is deze stromen te reguleren. Dit kan, net zoals bij de westerse expats, door hoogopgeleide en laagopgeleide arbeidskrachten een tijdelijk contract – bijvoorbeeld maximaal vijf jaar – aan te bieden. Regulering kent voor zowel de rijke als de arme landen veel voordelen. Dankzij het tijdelijke contract veroorzaakt het vertrek naar Nederland (of een ander rijk land) geen blijvende braindrain voor het land van herkomst. Bovendien kunnen rijke landen zo op praktische wijze, controleerbare ontwikkelingshulp geven. Zij kunnen bijvoorbeeld migranten uit arme landen volgens internationale normen bijscholen. Na vijf jaar geven ze de ’niet-westerse expats’ een internationaal en waardevol certificaat mee. Naast het aangepaste salaris – dat wil zeggen: na verrekening van huisvesting, levensonderhoud, verzekeringen in Nederland – krijgen deze werknemers een gemeenschappelijk fonds mee voor de infrastructuur, onderwijs, gezondheidszorg en dergelijke in het land van herkomst. Dit fonds zou opgebouwd kunnen worden uit een gedeelte van het verschil tussen salaris in het rijke land en het modale inkomen in het land van herkomst.

Iedere groep krijgt een groepsleider die, zowel vóór het vertrek naar – in ons geval – Nederland, als tijdens het verblijf in Nederland en na terugkeer contact houdt met werkgever(s) en overheid. Migranten die tóch via malafide bemiddelaars proberen naar westerse landen te komen, krijgen een boete en zijn kansloos om aan een gereguleerde uitzending deel te nemen. Als er veel illegale pogingen vanuit één regio worden waargenomen, wordt de desbetreffende streek voorlopig buitenspel gezet.

Regulering van migratie biedt rijke landen het voordeel dat zij vacatures kunnen invullen, en geen problemen meer hebben rondom integratie. Wat ook belangrijk is, dat zo op humane wijze gehoor gegeven wordt aan de oproep van mensen die schreeuwen dat Nederland ’vol’ is. De meeste nieuwe expats zullen na een aantal jaren werken geld sparen en expertise opbouwen en graag als gevierde landgenoot naar hun vaderland terugkeren (terzijde: net zoals de Nederlandse expats).

De grenzen hóeven dus niet dicht.