Verleiding voor bewaarders soms te groot

Gevangenisbewaarders sluiten soms drugsdeals met gedetineerde bolletjesslikkers. Dat ze als justitiemedewerkers de wet juist moeten handhaven, is dan even vergeten.

Bewaarder B. had dringend geld nodig, toen ze in maart vorig jaar werd benaderd door een gedetineerde. Of ze bereid was acht cocaïnebolletjes uit het cellencomplex op Schiphol-Oost te smokkelen. B. zwichtte en speelde de drugs door aan een bevriende dealer voor 500 euro.

B. was de niet de enige. Dinsdag stond zij met vier collega’s terecht voor de rechtbank Haarlem wegens verduistering en smokkel van drugs.

De justitiemedewerkers bleken er vorig jaar een levendige drugshandel binnen het cellencomplex op na te houden. Gedetineerden stonden hun uitgepoepte bolletjes graag af aan de bewaarders, die het spul vervolgens naar buiten smokkelden. Her en der betaalden de bewaarders zwijggeld aan collega’s die van de praktijken op de hoogte waren.

Hoewel de verdachten schuld bekenden en berouw toonden, legde één van hun advocaten de verantwoordelijkheid ook elders. „Hoe opzienbarend deze zaak ook is, mag je er altijd vanuit gaan dat bewaarders bestand zijn tegen de verleidingen waaraan ze blootstaan?”

Dat mag, vindt justitie. Beginnende gevangenisbewaarders krijgen een interne opleiding van acht weken tot detentietoezichthouder. Daarin wordt volgens een justitiewoordvoerder ook stilgestaan bij de voorbeeldfunctie van een rijksambtenaar en bijbehorende integriteit.

Die boodschap was bij de verdachte bewaarders nauwelijks aangekomen, oordeelde de rechtbank. Zelfs tijdens de zitting waren volgens rechter Monster enkelen nog steeds niet doordrongen van de ernst van hun misdaad. De officier van justitie sprak van ’corrupte overheidsambtenaren’, die ’het systeem helpen verrotten’ en ’Nederland internationaal ten schande brengen’.

Wie bij justitie als gevangenisbewaarder wil werken, heeft geen diploma nodig, maar een vmbo werk- en denkniveau. De minimum leeftijd is 22 jaar. Het maandsalaris ligt tussen de 1350 en 1900 euro bruto, bij een 36-urige werkweek. De meeste verdachten zaten in financiële nood en drugs smokkelen was makkelijk bijverdienen, verklaarden ze eergisteren. Cocaïne werd doorverkocht voor 25 euro per gram. Bij een deal tussen een gedetineerde en twee bewaarders, vorig jaar juni, poepte de bolletjesslikker 520 gram cocaïne uit. Ook personeelsleden van de marechaussee, die werkzaam zijn op Schiphol-Oost, maken zich ’af en toe’ schuldig aan drugssmokkel.