Dorpskernen lijden onder TomTom

De navigatie zegt het, dus denderen chauffeurs van grote vrachtauto’s dwars door dorpskernen. De gemeente Eemsmond gaat proberen het zware verkeer om te leiden.

In Uithuizermeeden zijn de meeste winkels dicht tussen de middag. Maar het verkeer doet er niet aan lunchpauze. Hooiwagens, tankauto’s en zware vrachtauto’s doorkruisen onophoudelijk het hart van het Groningse dorp. De bewoners zijn het gewend. Een mevrouw die de wel geopende supermarkt binnen wil stappen, haalt haar schouders op. „Dat verkeer is logisch. We wonen hier in een agrarisch gebied.” Bij de sportzaak verderop is het donker, maar de deur is open voor leveranciers. Ook hier geen klachten over al die voertuigen. De winkelier: „Waar moeten ze anders langs?”

Het gemeentebestuur van Eemsmond ziet wel een probleem. Volgens wethouder Harrie Sienot zijn populaire navigatiesystemen als TomTom er de schuld van dat het in de vijftien gemeentelijke dorpskernen wemelt van vrachtwagencombinaties en landbouwverkeer. Chauffeurs, aldus Sienot, kijken zelf niet meer op kaarten en plattegronden maar varen blind op hun routeplanner. En die loodst hen langs wegen die misschien wel het kortst, maar eigenlijk ongeschikt zijn.

Het is een landelijk probleem, dat bij wegenbeheerders inmiddels wel op de agenda staat, zegt Chantal van Dijk van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Rijkswaterstaat heeft onlangs afspraken gemaakt met het bedrijf dat kaartgegevens aan TomTom levert: er komen speciale vrachtautoroutes waarbij provinciale wegen, woonwijken en dorpkernen worden ontzien.

Maar Eemsmond wenst daar niet op te wachten. De gemeente neemt voor 165.000 euro zelf maatregelen. Wegen worden verbreed, bochten aangepast en er komen passeerstroken. De gemeente overlegde wel al met de buren – Loppersum en De Marne – over een aanpak, maar is de eerste die tot actie overgaat.

De eigenaresse van Ingrid’s Broodhuis in Uithuizermeeden juicht het toe. Verkeer rijdt geregeld kriskras over het pleintje voor haar deur. Vanuit de deuropening wijst de vrouw. „Daar is een paar jaar geleden een meisje doodgereden door een trekker.” Landbouwvoertuigen van of naar de boerderijen in de poldergebieden achter Eemsmond vormen met name een probleem. De wagens zijn in omvang en aantal flink toegenomen, zegt wethouder Sienot. Niet alleen rijden de vehikels door de dorpen, ook verwoesten ze de smalle polderweggetjes met hun zachte bermen. Als ze daar al op passen.

De chauffeur van een reusachtige bietenrooimachine van loonbedrijf Wieringa uit Roodeschool dat over zo’n wegje aankomt hobbelen, moet wel blij zijn dat hij geen tegenliggers treft. Twee gewone auto’s kunnen elkaar maar nét passeren.

Ook de smalle polderwegen worden op enkele beruchte punten verbreed, zegt Sienot. Daarnaast heeft de gemeente een slim bebordingssysteem in gedachten, om verkeer dat bij de boerderijen in het achterland moet zijn de gewenste weg te wijzen. Alle boerderijen krijgen een nummer, op een paal voor de deur. Dat correspondeert met nummers op een kaart. Ook komt er een bijpassend aanduidingssysteem. Sienot: „Zoals je op industrieterreinen ziet.” De wethouder vraagt van de boeren dat die de kaarten verspreiden onder hun leveranciers en afnemers. „Vroeger vertelde de boer zijn relaties hoe ze het beste konden rijden. Nu is dat helaas niet meer zo, vanwege die routeplanners.”