Rusland rolt met zijn spierballen

De Navo spreekt vandaag met Rusland over Kosovo en over een verdrag voor conventionele wapens in Europa. Moskou vindt dat verdrag niet zinvol meer, en gaat het buiten werking stellen.

Rusland heeft geen plannen om aan zijn westgrens extra troepen op te bouwen, zolang de Navo dat ook niet doet. Dat heeft de Russische onderminister van buitenlandse zaken Alexander Groesjko gisteren gezegd aan de vooravond van de Navo-Rusland top vandaag in Brussel.

Die top gaat voor een belangrijk deel over Kosovo, de Servische provincie die dreigt zich volgende week onafhankelijk te verklaren. Maar daarnaast staan andere pijnpunten op het programma, zoals het Amerikaanse raketschild en het CFE-verdrag. Dat akkoord stelt limieten aan het aantal conventionele troepen en wapens in Europa.

Moskou heeft het CFE-verdrag geratificeerd, maar heeft besloten de werking ervan met ingang van volgende week woensdag op te schorten. Dat betekent dat het geen Navo-inspecties meer toestaat van Russische bases en dat het zich niet langer gebonden acht aan de plafonds voor het aantal militairen, tanks, artilleriestukken, en ander wapentuig. Het lijkt niet waarschijnlijk dat de Navo-landen er vandaag in zullen slagen Rusland van de stap te weerhouden.

Volgens Moskou heeft het verdrag uit 1990 zijn betekenis verloren doordat de Navo-landen een de herziene versie uit 1999 weigeren te ratificeren. De Navo vindt dat Rusland eerst, zoals bij die revisie is afgesproken, zijn troepen uit de voormalige sovjetrepublieken Georgië en Moldavië moet weghalen – ook uit de separatistische regio’s in die landen. Maar Moskou noemt de militairen in die regio’s ’vredestroepen’ en stelt daarnaast dat de Navo zelf steeds meer militairen en wapens aan zijn grenzen opstelt.

Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het geplande Amerikaanse raketschild in Polen en Tsjechië, maar ook om Navo-activiteiten in de Baltische republieken (inmiddels Navo-leden) of Georgië (dat graag Navo-lid wil worden). Juist gisteren maakte de Georgische minister van defensie bekend dat de radar van zijn land nu volledig is aangesloten op het netwerk van de Navo, zodat alle lidstaten in de gaten kunnen houden of Russische vliegtuigen boven Georgisch grondgebied komen.

Het opschorten van het CFE-verdrag illustreert dat de assertievere buitenlandse politiek van Rusland onder president Poetin ook militaire kanten heeft. Woensdag kondigde hij aan weer een vloot naar de Middellandse Zee te sturen, waar de Russen ook tijdens de Koude Oorlog permanent aanwezig waren. Dit jaar hervatte Moskou al de vluchten van strategische bommenwerpers boven de Atlantische Oceaan en testte het nieuwe lange-afstandsraketten.

Onduidelijk is of Moskou na het opschorten van het CFE-verdrag daadwerkelijk zijn militaire aanwezigheid in Europa zal vergroten. Hoewel onderminister Groesjko zegt dat het initiatief niet uit zal gaan van Moskou, kan Rusland bijvoorbeeld de komst van een Amerikaanse radarinstallatie in Tsjechië wel aangrijpen voor ’militaire tegenmaatregelen’.