Ze mógen geen examen doen

In het speciaal onderwijs halen weinig leerlingen een diploma. Geen wonder: ze hebben er nu volgens de wet geen recht op.

’Speciaal onderwijs dramatisch, 95 procent van leerlingen gaat zonder diploma van school’, kopte Trouw op de voorpagina (17 januari). Een opening die uitnodigt tot verder lezen, maar helaas ontbreekt het juiste perspectief.

Natuurlijk is het zorgelijk dat weinig leerlingen het Voortgezet speciaal onderwijs verlaten met een diploma. De kale cijfers zijn verontrustend, vooral als je ze vergelijkt met de percentages leerlingen in het regulier onderwijs die wél een vmbo-, havo- of vwo-diploma halen.

Maar wat er niet bij staat in Trouw of in het rapport van commissaris voor jeugdbeleid Steven van Eijck, is dat deze leerlingen wettelijk geen examen kúnnen doen. Dat is op dit moment niet mogelijk binnen het speciaal voortgezet onderwijs. Deze groep leerlingen kan alleen staatsexamen doen.

Al eerder hebben betrokkenen uit het veld ervoor gepleit om het voortgezet speciaal onderwijs onder te brengen bij de wet voor het ’gewone’ voortgezet onderwijs.

Een aantal scholen binnen het speciaal onderwijs biedt al aan leerlingen de mogelijkheid om staatsexamen te doen. Dat gebeurt bij ook bij scholen van ons Regionaal expertise centrum (REC) ’t Gooi, Utrecht West-Veluwe (cluster 4), een samenwerkingsverband van elf scholen voor kinderen met ernstige gedragsproblemen en/of psychiatrische stoornissen. Er gebeurt meer: voor een andere groep leerlingen zijn ’arbeidsmarktgerichte leerwegen’ ontwikkeld. Daarnaast zijn er ook leerlingen die na het voortgezet speciaal onderwijs doorstromen naar een Roc.

Een deel van de leerlingen heeft een dusdanig gedragsprobleem of psychiatrische stoornis dat leren moeilijk gaat. Voor deze leerlingen proberen we andere wegen te zoeken om ze toch zo goed mogelijk aansluiting te laten krijgen op de arbeidsmarkt.

Dat het behalen van een diploma voor leerlingen op het voortgezet speciaal onderwijs belangrijk is, realiseren wij ons natuurlijk ook. Onlangs zijn diverse initiatieven gestart om meer leerlingen met een aan autisme verwante stoornis onderwijs te geven op havo- of vwo-niveau.

Op onze scholen staat de zin ’onderwijs is de beste zorg’ centraal. Er zijn inderdaad nog verbeteringen nodig en mogelijk. Commissaris voor jeugdbeleid Steven Van Eijck stelt in zijn rapport dat het speciaal onderwijs veel opvang levert en weinig aandacht heeft voor schoolprestaties. Die conclusie is wel erg kort door de bocht.