Europese vader steeds moderner

De moderne vader wint terrein in heel Europa. Maar de Europese Unie vindt dat vaders nog beter hun best kunnen doen.

Zelfs in macholand Italië voltrekt zich een kleine revolutie. De helft van de vaders speelt en praat dagelijks met hun kinderen, terwijl veertien jaar geleden nog maar 16 procent dat zei te doen.

Dat blijkt uit een internationaal onderzoek waaraan voor Nederland de Amsterdamse school voor sociaal wetenschappelijk onderzoek meedeed. Gekeken is naar de rol die vaders spelen in vijf landen, te weten Spanje, Italië, Letland, Polen en Nederland. Het resultaat wordt vandaag in Den Haag gepresenteerd. De onderzoekers vergeleken beleid in die landen en interviewden tien vaders in elk land.

Huishoudelijke taken doen de Spaanse en Italiaanse mannen veel minder vaak dan Nederlanders, terwijl de Zuid-Europese vrouwen wel veel vaker full time werken dan in Nederland. In Letland en Polen moeten mannen en vaak ook hun vrouwen zo hard werken, dat ze nauwelijks aan een beetje leuk gezinsleven toekomen. Letse en Poolse vaders zijn overigens net als Nederlandse vaders niet te beroerd om naast de zorg voor de kinderen ook huishoudelijke taken op zich te nemen, zij het overal minder dan hun vrouwen. Opvallend is dat in geen enkel land mannen graag de was doen. Strijken doen zelfs de alleenstaande vaders niet: ze krijgen hulp van een huishoudster, moeder of zus.

Nederland wordt in Europees verband vooral geprezen om de wetgeving. Met name het recht om in deeltijd te werken is in Europa uniek. In Nederland werken de meeste vrouwen en is het aantal mannen dat ouderschapsverlof opneemt gestegen tot 18 procent.

Het internationale onderzoek is gekleurd door het streven van de Europese Commissie die gelijkheid tussen mannen en vrouwen wil bevorderen. Dit jaar kijkt Europa vooral naar de rol van de vaders. Volgens onderzoekster Sandra ter Woerds was het lastig een gemene deler te vinden. „Wat je wel kunt zeggen is dat alle vaders betrokken willen zijn bij de opvoeding van hun kinderen. Dat is een hele stap; vaak was hun eigen vader vooral nog kostwinner.”

Erna Hooghiemstra van E-Quality, kenniscentrum voor emancipatie, vindt dat de Europese Unie een belangrijke rol speelt in het bevorderen van gelijke rechten van mannen en vrouwen. „Toen in Europa de wet op de gelijke behandeling op de werkvloer werd aangenomen, was dat bijvoorbeeld voor Ierland, waar nog nauwelijks iets geregeld was, een mogelijkheid om de eigen wetten aan te passen.”

Niet alles is met wet en regelgeving te vangen. Want hoewel Nederlandse vrouwen wettelijk niets in de weg staat en de kinderopvang voor Europese begrippen goed geregeld is, werken vrouwen nauwelijks fulltime. Erna Hooghiemstra: „Je moet goed kijken naar de nationale context. Nederlandse vrouwen zijn er niet zo happig op om de zorg uit te besteden. Dat is nu eenmaal deel van onze cultuur.”

„Voor moeders is het gewoon om te zeggen dat ze voor hun kinderen zorgen, voor vaders wordt dat nog steeds gezien als bijzonder.” Rudolf Hunnik (44) heeft een zoon van elf en een dochter van zeven. Hij werkt mee aan de website Huismannen.nl. Hij werkt parttime, zijn vrouw fulltime en ze zorgen samen voor hun kinderen. „Voor mij ideaal. Ik wil niet te veel zorg uitbesteden. Ik vind dat als je kinderen wilt, je bereid moet zijn ze zelf op te voeden.” Hunnik vindt het goed dat Europa mannen gaat aanspreken. Maar hij denkt dat vrouwen vaak emancipatie in de weg staan. „Veel vrouwen vinden dat zij beter zijn in de zorg en weigeren taken te delegeren.”

Sander Muntz uit Oegstgeest is gescheiden en zorgt grotendeels alleen voor zijn twee dochters, een tweeling van zeven. „Wij hebben onze dochters geadopteerd. Dat proces hebben we samen intensief doorlopen. Bij een zwangerschap is het toch de vrouw die het werk doet.” Muntz, maatschappelijk werker, werkt parttime. Zijn ex-vrouw vangt twee dagen per week de kinderen na school op. Een keer per week eten ze met z'n vieren. „We zijn gescheiden toen ze drie waren. Mijn ex had een andere man ontmoet. Zij heeft mij de kinderen gegund en daar ben ik haar dankbaar om. Hoewel die eerste jaren alleen natuurlijk wel tropenjaren waren.”