Novemberkou niet funest

„Zwaait de winter in november zijn staf, zijn rijk zal vinden rap het graf”, luidt een gezegde uit de volksweerkunde. Er wordt beweerd dat vroege winterkou funest is voor schaatsijs gedurende de ’echte’, meteorologische winter. Alwin Haklander van het KNMI heeft onderzocht of dat ook zo is en kwam daarbij tot de conclusie dat enige nuancering op zijn plaats is. In de 20ste eeuw waren er op basis van tien weerstations van het KNMI (voor 1951 betrof het vijf meetpunten) twaalf vorstperioden in de elfde maand van het jaar. De laatste vorstperiode in november deed zich voor in 1998. Deze duurde in De Bilt zes dagen (19-24 november) en telde drie ijsdagen. Van de twaalf vorstperioden in de twintigste eeuw viel de daarop volgende winter vier keer koud uit. Dat was in 1922, 1926, 1928 en de laatste keer in 1986 (Elfstedenwinter).

Onder een vorstperiode wordt verstaan een tijdvak van tenminste vijf dagen op rij met een etmaalgemiddelde beneden het vriespunt; de som van de etmaalgemiddelden moet -16º of lager zijn. November 2007 kende geen vorstperiode maar had in De Bilt wel vijf vorstdagen. Een jaar geleden kwam het op het KNMI op geen enkele dag tot vorst.

Na ’de storm die niet kwam’ hebben we vandaag te maken met een afnemende noordwestelijke stroming. De windsterkte is boven land matig, aan zee en op het IJsselmeer vrij krachtig tot krachtig. Hoewel de luchtdruk stijgt tot boven 1025 hPa, vallen er nog wel enkele buien. Zo nu en dan schijnt ook de zon en het kwik loopt vanmiddag uiteen tussen circa 5º in regio’s langs de oostgrens tot 8-9º in het westelijk kustgebied.

Zwakke (warmte)fronten veroorzaken morgen wat motregen of lichte regen, de naar west tot zuidwest krimpende wind is zwak tot matig en in de kustgebieden loopt het kwik aan de achterzijde van de fronten op naar een graad of 10.

Aan de noordzijde van een hogedrukgebied boven het Europese vasteland wordt woensdag met een zuidwestenwind zachte lucht aangevoerd. Het wordt 7-8º, in het noordwestelijk kustgebied 9-11º.

Na woensdag aanhoudend zacht en wisselvallig weer. Afgelopen zaterdag begon met vorst (Gilze-Rijen -3,9º), later op de dag werd het winderig (Vlieland stormachtige zuidwester), ’s avonds viel er regen en gisteren winderig weer (aan zee een harde noordwester) met enkele buien maar ook zon.